Beginnen met traden

Trading begrippen, de Nederlandse begrippenlijst

Iemand in je Telegramgroep gaat "short met 10x op de retest", drie mensen reageren met een raketje, en jij knikt mee zonder precies te weten wat er staat. Herken je dat? De meeste trading-termen zijn Engels en blijven Engels. Wat wel kan, is per begrip uitleggen wat het in de praktijk voor jouw rekening betekent.

Door Christoff Lezaire · Swing Capital · 5M, Methode

Het korte antwoord, trading begrippen vallen uiteen in vijf groepen, orders en uitvoering, posities en hefboom, risico en geld, analyse en grafiek, en markt en sentiment. Begin bij de groep risico en geld, want dat zijn de termen die bepalen of je rekening blijft bestaan.

Orders en uitvoering

Dit zijn de woorden die je tegenkomt op het moment dat je op de knop drukt. Fouten hier kosten direct geld.

• Market order, een order die direct wordt uitgevoerd tegen de beste prijs in het orderboek. Snel, maar je weet de prijs niet precies vooraf.
• Limit order, een order die alleen wordt uitgevoerd tegen jouw prijs of beter. Je weet de prijs, maar niet of hij gevuld wordt. Het verschil staat in limit order of market order.
• Stop-limit en OCO, een stop-limit wordt een limit order zodra een triggerprijs wordt geraakt; bij een OCO (one cancels the other) haalt de ene order de andere weg. Zie stop-limit en OCO-order.
• Fill, de daadwerkelijke uitvoering. Een "partial fill" is een order die maar deels is gevuld.
• Spread, het verschil tussen de hoogste biedprijs en de laagste laatprijs. Bij dunne munten is dit je eerste kostenpost.
• Slippage, het verschil tussen de prijs die je verwachtte en de prijs die je kreeg. Zie trading fees en slippage.
• Maker en taker, een maker legt een order in het boek (meestal lagere fee), een taker haalt er een uit (meestal hogere fee).

Posities, hefboom en marge

• Long, een positie die wint als de prijs stijgt. Short, een positie die wint als de prijs daalt; zie short gaan crypto.
• Spot, je koopt het bezit zelf. Futures, je handelt in een contract op de prijs, meestal met hefboom. Het verschil, spot vs futures.
• Leverage (hefboom), met geleend geld een grotere positie aanhouden dan je inleg. 10x betekent dat 1% koersbeweging 10% van je inleg is; zie leverage uitgelegd.
• Margin, het onderpand dat je positie vraagt. Isolated zet alleen dat onderpand op het spel, cross je hele saldo, isolated of cross margin.
• Liquidatie, de exchange sluit je positie gedwongen omdat je marge niet meer volstaat. Hoe je dat voorkomt, liquidatie crypto.
• Funding rate, de periodieke betaling tussen longs en shorts bij perpetual futures, die de contractprijs bij de spotprijs houdt.
• Open interest, de totale waarde van alle openstaande contracten; een maat voor hoeveel hefboom er in de markt zit.

Risico en geld

Dit is de groep die het verschil maakt tussen traden en gokken, en tegelijk de groep die de meeste mensen overslaan.

• Stop Loss, het niveau waarop je uitstapt omdat je idee niet meer klopt; zie Stop Loss plaatsen.
• Take Profit, het niveau waarop je winst neemt.
• Positiegrootte, hoeveel je inzet, berekend vanuit je risico en de afstand tot je stop, positiegrootte berekenen.
• R, je risico in één trade als rekeneenheid. Riskeer je € 50, dan is 1R € 50, en een trade die twee keer je risico oplevert is +2R.
• Risk/Reward, de verhouding tussen wat je riskeert en wat je kunt verdienen, Risk/Reward-ratio.
• Winrate, het percentage winnende trades. Zonder je gemiddelde R zegt dit getal niets.
• Expectancy, wat een gemiddelde trade in jouw systeem oplevert. Zie winrate, winstfactor en expectancy.
• Drawdown, de daling van je rekening vanaf de hoogste stand; zie drawdown trading.

Wil je de begrippen naast je eigen trades leggen?Plan een gesprek

Analyse en grafiek

• Candle, één prijsstaafje met open, hoog, laag en sluiting. De "wick" is het dunne streepje, de "body" het blok, candlestick patronen.
• Timeframe, de periode die één candle beslaat. Zie welke timeframe traden.
• Support en resistance, prijszones waar eerder gekocht (support) of verkocht (resistance) werd, support en resistance tekenen.
• Swing high / swing low, een lokale top of bodem die de structuur markeert.
• Marktstructuur, de reeks hogere toppen en bodems (of lagere) die een trend definieert, marktstructuur trading.
• Breakout en retest, een sluiting buiten een niveau, en de terugkeer naar dat niveau daarna, breakout traden.
• Divergentie, koers en indicator die niet hetzelfde zeggen, RSI-divergentie.
• Volume, het verhandelde aantal in een periode, en dus een maat voor deelname, volume analyse.
• Liquidity sweep, een korte uitschieter door een niveau die stops raakt en dan terugkomt, liquidity sweep.

Markt, sentiment en het jargon online

• Bull market / bear market, een langere periode van stijgende of dalende prijzen.
• Volatiliteit, hoe hard prijzen bewegen. Liquiditeit, hoeveel je kunt verhandelen zonder de prijs te verplaatsen.
• Bitcoin-dominantie, het aandeel van bitcoin in de totale cryptomarktwaarde, bitcoin dominantie.
• Altseason, een periode waarin altcoins harder stijgen dan bitcoin, altseason uitgelegd.
• FOMO, instappen uit angst iets te missen; zie FOMO bij traden. FUD, angst, onzekerheid en twijfel die via nieuws of social media wordt verspreid.
• HODL, aanhouden ongeacht de koers, ooit ontstaan als typefout van "hold".
• Rekt, zwaar verlies of liquidatie. Bagholder, iemand die met een verliespositie blijft zitten.
• Whale, een partij die groot genoeg is om de prijs te bewegen. Ape in, zonder onderzoek instappen.

De fout die ik het vaakst zie

Mensen leren de woorden en denken dat ze het onderwerp kennen. In een eerste gesprek kan iemand vlekkeloos uitleggen wat een Risk/Reward is en weet ze niet wat de hare over de laatste twintig trades was. Het begrip zat in haar hoofd, niet in haar uitvoering.

Jargon heeft ook een tweede effect, het maakt het makkelijk om onzin overtuigend te laten klinken. Iemand die zegt dat hij "liquidity opzocht voor een sweep naar de fair value gap" kan een goede trader zijn of een verkoper met een woordenlijst. Het verschil zie je pas als je vraagt waar zijn stop staat en waarom daar. Die vraag is het hele filter, en hij werkt ook bij finfluencers.

Zo gebruik je deze lijst

1. Pak de tien woorden uit "risico en geld" eerst. Dat is de groep die bepaalt of je rekening overleeft. De rest kun je later opzoeken.
2. Schrijf bij elk begrip op wat het bij jou is. Niet de definitie, jouw getal, jouw risico per trade, jouw gemiddelde R, jouw grootste drawdown. Zonder dat blijft het theorie.
3. Zet de begrippen die je gebruikt in je trading plan. Eén A4, jouw definities. Dan discussieer je niet meer met jezelf over wat "bevestiging" betekent.
4. Vraag door bij woorden die je niet kent. Zeker in een gesprek over geld. Wie het niet in gewoon Nederlands kan uitleggen, begrijpt het zelf vaak ook niet.

Een begrippenlijst is een woordenboek, geen vaardigheid. Hij is nuttig omdat je geen tijd meer verliest aan halve termen, en omdat je scherper hoort wanneer iemand jargon gebruikt om iets te verbergen. Het echte werk begint zodra je achter elk begrip je eigen cijfer zet.

Onze kijk