Het korte antwoord, leverage bepaalt hoeveel eigen geld je als onderpand vastzet om een positie te openen. Het bepaalt niet wat je verliest bij je Stop Loss (de order die je positie automatisch sluit bij een vooraf gekozen verlies); dat doen je positiegrootte en de afstand tot je stop. Wel maakt Leverage grote posities makkelijk en brengt het je Liquidation Price (de prijs waarop de exchange je positie gedwongen sluit) dichterbij. Reken daarom eerst je positie uit, en kies pas daarna de Leverage.

Leverage heeft een slechte naam. Wie erover leest, hoort vooral verhalen over rekeningen die in een middag leeg waren. Tegelijk zie je op elke exchange een schuifje dat tot 50x, 100x of verder gaat, alsof het een instelling is als elke andere. Beide beelden zijn half waar, en dat maakt het verwarrend.

Het eerlijke antwoord is dat Leverage op zichzelf je risico niet bepaalt. Je risico hangt af van hoe groot je positie is en waar je Stop Loss staat. Leverage bepaalt hoeveel van je eigen geld je als onderpand moet vastzetten om die positie te openen. Dat verschil klinkt technisch, maar het verklaart waarom de ene trader met 10x rustig slaapt en de andere met 3x haar rekening opblaast.

Hieronder reken ik het door, met bedragen, zodat je ziet wat er wel en niet verandert als je dat schuifje verzet.

Wat is Leverage, zonder omwegen

Met Leverage open je een positie die groter is dan het geld dat je ervoor inlegt. Bij 10x Leverage kun je met 1.000 euro een positie van 10.000 euro openen. De 1.000 euro heet je Margin, het onderpand dat de exchange vasthoudt zolang de positie openstaat.

Winst en verlies worden berekend over de volle positie van 10.000 euro, niet over je Margin. Beweegt de prijs 1% jouw kant op, dan verdien je 100 euro. Beweegt hij 1% tegen je in, dan verlies je 100 euro. Op je Margin van 1.000 euro is dat 10%, en daar komt het beeld van de hefboom vandaan.

Leverage bestaat alleen bij Futures (contracten waarmee je op de koers handelt zonder de munt zelf te bezitten) en margin-trading. Bij Spot koop je de munt zelf en is je positie nooit groter dan je inleg. Het verschil tussen die twee werk ik verder uit in het artikel over Spot of Futures traden.

Wat betekent hefboom, en hoe lees je 1:5?

Hefboom en Leverage zijn hetzelfde woord in twee talen. Beide zeggen hoeveel keer groter je positie is dan de Margin die je ervoor vastzet. Exchanges schrijven het op twee manieren op, als 5x, of als 1:5. Er staat hetzelfde, met één euro eigen inzet beweeg je vijf euro in de markt.

Wat die notatie je direct vertelt, is hoeveel Margin een positie kost. Deel de positiegrootte door het getal achter de dubbele punt.

Daarom zegt "ik trade met 1:20" nog niets over hoe risicovol iemand handelt. Twee traders met dezelfde hefboom kunnen een tienmaal zo groot verschil in risico hebben, simpelweg omdat de een een positie van 500 euro opent en de ander van 5.000. Die positiegrootte is de knop die telt.

Het misverstand, hogere Leverage is altijd meer risico

Stel je hebt een rekening van 2.000 euro en je opent een positie van 10.000 euro. Dat kan op drie manieren.

• Met 5x Leverage zet je 2.000 euro Margin vast.
• Met 10x Leverage zet je 1.000 euro Margin vast.
• Met 20x Leverage zet je 500 euro Margin vast.

In alle drie de gevallen is de positie 10.000 euro. Een beweging van 1% kost of levert 100 euro op, ongeacht de Leverage. Staat je Stop Loss op 2% afstand, dan verlies je bij die stop 200 euro, oftewel 10% van je rekening. Ook weer in alle drie de gevallen.

De Leverage verandert dus niet wat je verliest bij je stop. Wat hem gevaarlijk maakt, is dat hij grote posities mogelijk maakt. Heb je 500 euro en gebruik je met 20x je volle saldo als Margin, dan zit je in een positie van 10.000 euro. Dan kost 1% tegenbeweging 100 euro, een vijfde van alles wat je hebt. Het probleem is daar niet het getal 20, maar de positiegrootte die ermee gekozen is.

Rekenvoorbeeld, van risico naar Leverage

De volgorde waarin je rekent, bepaalt of Leverage een hulpmiddel is of een valkuil. Begin nooit bij de Leverage.

Merk op dat je in dit voorbeeld nauwelijks Leverage nodig hebt, de positie is kleiner dan je rekening. Dat is bij de meeste swingtrades met een ruime stop zo. Leverage wordt pas nodig als je stop heel dichtbij staat, want dan wordt de berekende positie groot. Een stop op 0,5% afstand met 40 euro risico geeft een positie van 8.000 euro, en die past zonder Leverage niet op een rekening van 4.000.

Wil je dit niet elke keer uitrekenen, dan doet de positiegrootte-calculator het voor je op basis van Entry, stop en risicobedrag.

Leverage berekenen, drie formules die je nodig hebt

Rekenen met Leverage is deelrekenen, geen hogere wiskunde. Er zijn drie vragen die terugkomen, en elk heeft één formule.

Hoeveel Margin kost deze positie? Margin = positiegrootte gedeeld door Leverage. Een positie van 3.000 euro bij 10x kost 300 euro Margin.

Met welke Leverage handel ik nu eigenlijk? Leverage = positiegrootte gedeeld door de Margin die je vastzet. Zet je 250 euro vast voor een positie van 1.000 euro, dan handel je met 4x, ook als er in je orderscherm iets anders staat ingesteld.

Welke Leverage heb ik minimaal nodig? Deel je berekende positiegrootte door het bedrag dat vrij op je rekening staat. Komt daar 1,6 uit, dan is 2x genoeg en is 20x instellen alleen maar meer Liquidation-risico voor niets.

Wie dit niet elke trade wil narekenen, laat de positiegrootte-calculator de positie en de benodigde Margin bepalen, en ziet de bijbehorende liquidatieprijs er meteen naast.

Wat Leverage wel verandert, je Liquidation Price

Hoe minder Margin je vastzet, hoe minder verlies de positie kan dragen voordat de exchange hem sluit. Dat punt heet de Liquidation Price. Ruwweg ligt het bij 100 gedeeld door je Leverage, als percentage tegenbeweging vanaf je instap.

De laatste kolom is de hele les van dit artikel in één oogopslag. Staat je stop 5% van je instap, dan kan dat bij 10x nog, maar bij 20x word je geliquideerd voordat je stop ooit geraakt wordt. Je stop bepaalt dus hoeveel Leverage er maximaal kan, niet andersom.

Waarom "iets minder"? Omdat de exchange de positie al sluit voordat je Margin helemaal op is. Er moet een minimum blijven staan, de maintenance margin, en die verschilt per exchange en per positiegrootte. Fees en Funding kunnen het punt ook verschuiven. De Liquidation Price die je hier uitrekent is daarom altijd een benadering; de exacte waarde zie je pas in je orderscherm.

Zolang je Stop Loss ruim vóór de Liquidation Price ligt, wordt die liquidatie nooit bereikt. Ligt hij erachter, dan kom je nooit bij je stop. Hoe dat precies werkt en hoe je het voorkomt, staat in het artikel over liquidatie.

Long en short, dezelfde hefboom, de andere kant op

Leverage werkt in beide richtingen hetzelfde. Bij een long verdien je als de koers stijgt en ligt je Liquidation Price onder je instap; bij een short verdien je als hij daalt en ligt die Liquidation Price erboven.

Een voorbeeld met 10x. Stel dat Bitcoin op €60.000 staat. Open je een long, dan ligt je liquidatie net boven €54.000, zo’n 10% lager. Open je een short, dan ligt hij net onder €66.000, zo’n 10% hoger. Het percentage is gelijk; alleen de kant verschilt.

Eén verschil telt wel. Een koers kan niet verder dalen dan nul, maar hij kan onbeperkt stijgen. Bij een short is een snelle stijging daarom het scenario dat je moet kunnen dragen, en is een Stop Loss geen optie maar een voorwaarde. Hoe je een short opzet, staat in short gaan in crypto.

Wil je dit op jouw eigen trades toepassen?Plan een gesprek

Isolated of Cross Margin

Bij Isolated Margin staat alleen de Margin van die ene positie op het spel. Gaat het mis, dan ben je dat bedrag kwijt en blijft de rest van je rekening buiten schot. Bij Cross Margin gebruikt de exchange je hele beschikbare Futures-saldo als buffer. De liquidatie komt daardoor later, maar als hij komt, gaat er veel meer mee.

Voor wie met een vaste Stop Loss werkt, is Isolated meestal overzichtelijker. Je ziet per positie wat er vastzit, en een vergeten order kan niet je hele saldo meenemen.

Cross Margin heeft wel een plek, bijvoorbeeld als je meerdere posities tegelijk beheert en weet wat de totale blootstelling is. Maar juist dan moet je elke positie een eigen Stop Loss geven. Zonder stops wordt Cross Margin een manier om een verliezende positie steeds meer van je saldo te laten opeten, zonder dat je het moment ziet waarop je had moeten ingrijpen. Bij cliënten zie ik vaak dat ze niet eens weten welke van de twee standen aanstaat. Kijk dat na voordat je de volgende order plaatst.

Kosten die over de volle positie gaan

Iets wat vaak vergeten wordt, fees worden berekend over de positiegrootte, niet over je Margin. Een positie van 10.000 euro met 1.000 euro Margin betaalt dezelfde fees als een positie van 10.000 euro zonder Leverage. Hetzelfde geldt voor Funding, de periodieke vergoeding tussen Long en Short bij perpetual Futures (Futures zonder einddatum). Houd je een grote positie dagen open, dan tikt dat door.

Wie Leverage gebruikt om met een kleine rekening grote posities te nemen, betaalt dus ook grote kosten. Bij kleine stops wordt dat al snel een flink deel van je risico per trade.

Wat de regels zeggen over Leverage

In de EU mag een broker een particuliere belegger op een CFD (een contract dat alleen het koersverschil verrekent) op crypto maximaal 2:1 hefboom geven. Die grens komt van de Europese toezichthouder ESMA, en in Nederland ziet de AFM erop toe. ESMA heeft er later bij gezegd dat andere producten die zich gedragen als een CFD, long of short met hefboom, afgerekend in geld, onder dezelfde regels vallen.

Exchanges die niet onder die regels vallen, bieden vaak 50x of 100x. Dat het schuifje zo ver gaat, zegt niets over wat verstandig is; het zegt alleen wat er technisch kan. Wat verstandig is, volgt uit je stop, de tabel hierboven laat zien hoeveel Leverage er bij jouw stop nog past.

Hoe je Leverage kiest

1. Bepaal je Entry en de plek waar je idee ongeldig wordt. Daar staat je Stop Loss.
2. Leg vast hoeveel euro je op deze trade riskeert.
3. Reken daaruit de positiegrootte.
4. Kies de laagste Leverage waarmee die positie op je rekening past.
5. Controleer dat de Liquidation Price ruim voorbij je Stop Loss ligt.

Leverage is in deze volgorde de laatste stap, geen keuze vooraf. Pak je het zo aan, dan merk je dat het getal op het schuifje er veel minder toe doet dan je dacht. Het ligt zelden aan wat je weet over Leverage. Het ligt eraan of je die volgorde bij elke order aanhoudt.

Onze kijk

Veelgestelde vragen

Hoeveel mag de koers tegen je in lopen bij 10x Leverage?

Bijna 10%. Ruwweg is het 100 gedeeld door je Leverage; de maintenance margin, fees en Funding maken het in de praktijk iets kleiner. Je exacte Liquidation Price zie je in je orderscherm.

Is Leverage gevaarlijk?

Leverage zelf bepaalt niet wat je verliest bij je Stop Loss; dat doen je positiegrootte en de afstand tot je stop. Het gevaar is dat Leverage grote posities mogelijk maakt en je Liquidation Price dichterbij brengt.

Welke Leverage moet ik gebruiken als beginner?

De laagste waarmee je berekende positie op je rekening past. Begin bij je stop en je risicobedrag, reken de positie uit en kies pas daarna de Leverage.

Wat is het verschil tussen Margin en positiegrootte?

De positiegrootte is de waarde waarover winst, verlies en fees worden berekend. Margin is het deel van je eigen geld dat de exchange als onderpand vasthoudt om die positie open te houden.

Betaal je meer fees met Leverage?

Fees gaan over de volle positiegrootte. Met Leverage open je vaak grotere posities, en dan betaal je dus ook meer fees en Funding in euro's.

Wat is hefboom bij traden?

Hefboom (Leverage) is de verhouding tussen je positiegrootte en de Margin die je ervoor vastzet. Bij 1:5 beweeg je met één euro eigen inzet vijf euro in de markt. De hefboom bepaalt niet wat je bij je Stop Loss verliest; dat doen je positiegrootte en de afstand tot die stop.

Wat betekent hefboomwerking 1:5?

Dat je positie vijf keer zo groot is als de Margin die je vastzet. Een positie van 2.000 euro kost bij 1:5 dus 400 euro Margin. Dezelfde positie kost bij 1:10 nog 200 euro, terwijl winst en verlies per procent gelijk blijven.

Hoe bereken je leverage?

Deel je positiegrootte door de Margin die je vastzet, 1.000 euro positie met 250 euro Margin is 4x. Wil je weten hoeveel Margin een positie kost, dan deel je de positie door de Leverage. En de Leverage die je minimaal nodig hebt, is je berekende positie gedeeld door het vrije bedrag op je rekening.

Wat is leverage traden?

Traden met geleend vermogen van de exchange, zodat je een positie kunt openen die groter is dan je rekening. Je betaalt er Funding en fees over de volle positiegrootte voor, en je positie wordt gesloten als je Margin opraakt, dat punt is je Liquidation Price.

Eén mail per week over traden

Wat er die week in de markt gebeurde en wat ik eruit meenam. Geen aanbiedingen, en afmelden kan met één klik onderaan elke mail.

Aanmelden

Bedrijf

Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Zonder die klik komt je adres niet op de lijst.