Weet je eigenlijk of je strategie geld oplevert, of heb je vooral een gevoel? Met drie cijfers uit je eigen trades zie je het zwart op wit.
Door Christoff Lezaire · Swing Capital · 5M, Metrics
Het korte antwoord, winrate is het percentage trades dat wint. Winstfactor is de totale winst gedeeld door het totale verlies; boven 1 ben je winstgevend. Expectancy is wat één trade gemiddeld oplevert, winrate maal gemiddelde winst, min verliesrate maal gemiddeld verlies. Alleen expectancy zegt direct of je aanpak geld oplevert, mits gemeten over genoeg trades.
Vraag een trader hoe het gaat, en je krijgt meestal een gevoel terug. Het loopt goed, het zit tegen, de laatste weken waren lastig. Vraag naar de winrate, en een deel weet het ongeveer. Vraag naar de expectancy, en bijna niemand heeft het getal paraat. Terwijl dat laatste getal het enige is dat antwoord geeft op de vraag of je aanpak geld oplevert.
Winrate, winstfactor en expectancy zijn drie manieren om naar dezelfde lijst trades te kijken. Elk vertelt een deel van het verhaal, en elk kan je op het verkeerde been zetten als je hem los bekijkt. Samen laten ze zien of je iets hebt wat werkt, en hoe zeker je daarvan kunt zijn.
Hieronder leg ik ze uit aan de hand van één voorbeeld-journal van 50 trades, zodat je ziet hoe ze met elkaar samenhangen.
Je winrate is het aantal winnende trades gedeeld door het totale aantal trades. Win je er 20 van de 50, dan is je winrate 40%.
Het is het populairste cijfer omdat het direct aansluit bij hoe trading voelt. Een hoge winrate betekent vaak gelijk hebben, en dat voelt goed. Maar winrate zegt niets over hoeveel je wint als je gelijk hebt, of hoeveel je verliest als je ongelijk hebt. Een strategie die 80% van de trades wint met kleine winsten en af en toe een groot verlies neemt, kan per saldo geld kosten. In het artikel over de Risk/Reward-ratio reken ik drie van zulke traders door.
Gebruik winrate daarom vooral als verwachting, hoe vaak ga ik verliezen, en hoe lang kunnen verliesreeksen worden? Dat helpt om rustig te blijven als het tegenzit.
De winstfactor, in het Engels profit factor, deel je uit door al je winsten bij elkaar op te tellen en te delen door al je verliezen bij elkaar. Heb je in totaal 1.500 euro gewonnen en 1.000 euro verloren, dan is je winstfactor 1,5. Voor elke euro verlies verdiende je anderhalve euro.
Een winstfactor onder 1 betekent verlies, precies 1 is break-even, alles erboven is winst. Het cijfer is handig om strategieën met elkaar te vergelijken, omdat het winrate en grootte van winsten en verliezen in één getal vangt. Wat het niet laat zien, is hoeveel trades je nodig had om dat resultaat te halen.
Expectancy is het gemiddelde resultaat per trade. Je berekent het met je winrate maal je gemiddelde winst, min je verliesrate maal je gemiddelde verlies. Het handigst druk je het uit in R, waarbij 1R het bedrag is dat je riskeert tot je Stop Loss (de order die je trade bij een vooraf gekozen verlies sluit). Riskeer je 50 euro, dan is 1R 50 euro en is een winst van 100 euro 2R.
Een expectancy van 0,2R betekent dat elke trade die je volgens je regels neemt, gemiddeld een vijfde van je risico oplevert. Niet elke trade, want de een verliest 1R en de ander wint 2R. Maar gemiddeld, over veel trades. Het is daarmee het getal dat het dichtst komt bij de vraag of je aanpak werkt.
Rekenvoorbeeld, je journal telt 50 trades. Daarvan winnen er 20, met gemiddeld 2,1R. De andere 30 verliezen gemiddeld 1,05R, iets meer dan 1R door fees en slippage (handelskosten en het verschil tussen je bedoelde en je werkelijke prijs). Je winrate is 20 gedeeld door 50 is 40%. De winsten samen zijn 20 maal 2,1 is 42R, de verliezen samen 30 maal 1,05 is 31,5R. Je winstfactor is 42 gedeeld door 31,5 is ongeveer 1,33. Je expectancy is 0,40 maal 2,1 min 0,60 maal 1,05 is 0,84 min 0,63 is 0,21R per trade. Riskeer je 50 euro per trade, dan is dat gemiddeld 10,50 euro per trade.
| Cijfer | Berekening | Uitkomst |
|---|---|---|
| Winrate | 20 / 50 | 40% |
| Winsten samen | 20 × 2,1R | 42R |
| Verliezen samen | 30 × 1,05R | 31,5R |
| Winstfactor | 42 / 31,5 | ongeveer 1,33 |
| Expectancy | 0,40 × 2,1 − 0,60 × 1,05 | 0,21R per trade |
| In euro's bij € 50 risico | 0,21 × € 50 | € 10,50 per trade |
| Break-even winrate | 1,05 / (2,1 + 1,05) | ongeveer 33% |
Merk op dat de drie getallen elkaar niet tegenspreken, maar aanvullen. De winrate van 40% vertelt je dat je vaker verliest dan wint, en dat je dus reeksen gestopte trades moet kunnen dragen. De winstfactor van 1,33 laat zien dat de winsten de verliezen ruim overtreffen. De expectancy van 0,21R vertelt wat elke nieuwe trade volgens deze regels waard is.
Dezelfde lijst levert ook de break-even winrate, bij een gemiddelde winst van 2,1R en een gemiddeld verlies van 1,05R ligt die op 1,05 gedeeld door 3,15, ongeveer 33%. Je winrate van 40% zit daar zeven procentpunten boven. Onthoud dat getal, want het komt zo terug.
Wil je dit op jouw eigen trades toepassen?Plan een gesprek
Wie in euro's rekent, mengt twee dingen door elkaar, hoe goed de strategie is, en hoeveel je per trade riskeerde. Een maand met grote posities kan er goed uitzien terwijl de strategie slechter liep, en andersom. Door alles in R te noteren, haal je dat verschil weg. Je ziet dan zuiver wat de regels opleveren.
Het werkt alleen als je bij elke trade vooraf weet wat 1R is. Dat vraagt een vaste Stop Loss en een positiegrootte die daarop berekend is. Houd dit per trade bij in je trading journal, dan kun je deze cijfers op elk moment met een paar formules uitrekenen.
Hier gaat het vaak mis. Na twintig trades een winrate van 60% halen, zegt weinig. Twee trades die toevallig anders uitvallen, verschuiven die winrate al met tien procentpunten.
Je kunt de onzekerheid ruwweg uitrekenen. Bij 50 trades en een gemeten winrate van 40% kan je werkelijke winrate met redelijke zekerheid ergens tussen ongeveer 26% en 54% liggen. Bij 100 trades wordt dat ongeveer 30% tot 50%, bij 400 trades ongeveer 35% tot 45%. In het voorbeeld hierboven lag de break-even winrate rond 33%. Na 50 trades kun je dus nog niet uitsluiten dat de strategie in werkelijkheid verliesgevend is.
| Aantal trades | Gemeten winrate | Werkelijke winrate ongeveer tussen |
|---|---|---|
| 50 | 40% | 26% en 54% |
| 100 | 40% | 30% en 50% |
| 400 | 40% | 35% en 45% |
Vuistregel, beoordeel een strategie niet op een handvol trades. Hoe dichter je winrate bij de break-even winrate ligt, hoe meer trades je nodig hebt voordat je iets kunt concluderen.
Daarom maak je bij Swing Capital eerst 100 live trades voordat je opschaalt, op een strategie die al over jaren is teruggetest. Een backtest geeft je genoeg trades om de cijfers te vertrouwen, en hoe je die opzet lees je in backtesten. De live trades laten zien of jouw uitvoering die cijfers haalt.
ErvaringDeze video hoort bij het artikel over consistent winstgevend traden; daar staat ook een samenvatting van wat erin gezegd wordt.
Deze getallen zijn geen rapportcijfer, maar een meetinstrument. Een paar manieren om ze te gebruiken.
De meeste traders die jaren rond break-even blijven hangen, missen geen kennis over indicatoren of patronen. Ze missen deze cijfers. Zonder expectancy weet je niet of je aanpak werkt, en dan wissel je van strategie op basis van gevoel in plaats van data.
“Deze maand loopt het gewoon niet.” Die zin valt vaak, en meestal gaat het dan over de laatste drie trades. De honderd ervoor zijn al vergeten. Zo beoordeel je op gevoel of je aanpak werkt, en dat gevoel luistert vooral naar wat het kortst geleden gebeurde.
Terwijl succes in traden uitzonderlijk en ongelijk verdeeld is, een klein deel van je trades levert bijna al je winst op. Dat is geen probleem, zolang je het weet. Een natuurfotografe die een ochtend in het veld staat, schiet honderden foto's en houdt er een handvol over. Ze beoordeelt die ochtend niet op de gemiddelde foto en ook niet op de ene topper. Ze weet uit ervaring hoeveel keepers een goede ochtend oplevert, en dat getal vertelt haar of ze op de juiste plek stond.
Lees je expectancy en winstfactor op dezelfde manier, niet na tien trades, niet na één grote winnaar, maar over een reeks die groot genoeg is. Kijk naar het bewijs, gebruik je ervaring om het te lezen, en laat de cijfers beslissen. Je gevoel mag meepraten.
Dat hangt af van je gemiddelde winst en verlies. Met winsten van 2R kan 40 procent ruim genoeg zijn, met winsten van 0,5R is zelfs 65 procent te weinig. Kijk daarom altijd naar je expectancy.
Winrate maal gemiddelde winst, min verliesrate maal gemiddeld verlies. Bij 40 procent winst van 2,1R en 60 procent verlies van 1,05R is dat 0,84 min 0,63, dus 0,21R per trade.
Alles boven 1 is winstgevend, en hoe verder erboven hoe meer ruimte je hebt voor kosten en tegenvallers. Een winstfactor gemeten over weinig trades is echter weinig betrouwbaar.
Meer dan de meeste traders denken. Bij 50 trades en 40 procent winrate kan de werkelijke winrate grofweg tussen 26 en 54 procent liggen; bij 400 trades nog tussen ongeveer 35 en 45 procent.
In drie kwartier kijk ik met je naar je cijfers, je winrate, je gemiddelde winst en verlies, en wat daaruit volgt voor je aanpak. Past begeleiding nu niet bij je, dan hoor je dat eerlijk van me.
Plan een gesprekVrijblijvend · 45 minuten · je spreekt Christoff zelf
Deze site maakt geen deel uit van de Facebook™-website of Meta Platforms Inc.™. Bovendien wordt deze site niet onderschreven door Facebook™ op welke manier dan ook. Facebook™ is een handelsmerk van Meta Platforms Inc.™
Disclaimer, de getoonde resultaten en ervaringen zijn niet representatief en laten zien wat mogelijk is met consistente inzet, een eigen aanpak en gunstige marktomstandigheden. Ze garanderen geen enkel resultaat. Individuele resultaten verschillen sterk. Wij garanderen geen inkomen, klantresultaat of zakelijk succes. Alle inhoud is bedoeld ter educatie. Doe altijd je eigen onderzoek voordat je financiële beslissingen neemt.
© 2026 Swing Capital