Het korte antwoord, support en resistance zijn de zones waar de prijs eerder hard omdraaide, niet de tientallen lijnen die je kúnt tekenen. Houd de niveaus over die op meerdere timeframes zichtbaar zijn en waar de prijs echt reageerde, en zet elk niveau om in een entry, een stop en een punt waarop je idee ongeldig is.

Bijna elke beginnende trader die bij mij binnenkomt, laat hetzelfde scherm zien, tien, vijftien horizontale lijnen, sommige van weken geleden, sommige van vanochtend. Elke lijn had een reden op het moment dat hij getekend werd. Samen maken ze de grafiek onleesbaar, want de prijs zit altijd wel in de buurt van een van die lijnen. Dan lijkt elke beweging een bevestiging.

Support en resistance zijn geen magische prijzen. Het zijn plekken waar de prijs eerder duidelijk reageerde, waar kopers of verkopers het overnamen. Het idee erachter is simpel, als daar toen iets gebeurde, is de kans reëel dat marktpartijen die plek opnieuw in de gaten houden. Meer is het niet, en daar zit meteen de beperking.

Het doel is een grafiek met een handvol zones waar je iets mee kunt, een plek voor je Entry, een logische plek voor je Stop Loss (de order die je automatisch uit de trade haalt als je ongelijk krijgt) en een punt waarop je idee niet meer klopt.

Wat support en resistance eigenlijk zijn

Support is een prijsgebied onder de huidige prijs waar dalingen eerder stopten en de prijs terugveerde. Resistance is het omgekeerde, een gebied boven de prijs waar stijgingen eerder vastliepen. Op de grafiek zie je dat als een reeks candlesticks met lange wicks (de dunne uitschieters boven of onder een candle) op dezelfde hoogte, of als een plek waar de prijs meerdere keren omdraaide.

Een bekend verschijnsel is dat de rollen omdraaien. Een resistance die overtuigend doorbroken is, fungeert later vaak als support wanneer de prijs erop terugvalt. Die retest (de prijs komt terug om het doorbroken niveau te testen) is voor veel swingtraders een interessanter moment dan de uitbraak zelf, omdat je dan een duidelijk punt hebt waarop je ongelijk krijgt.

Houd één ding vast, een niveau voorspelt niets. Het zegt alleen waar de kans op een reactie groter is dan ergens midden in een beweging. Of die reactie komt, en hoe sterk, weet je pas achteraf.

Welke niveaus je tekent en welke je laat liggen

Ik gebruik drie filters voordat een zone op mijn grafiek mag blijven staan.

1. Een duidelijke reactie. De prijs moet er zichtbaar van zijn weggegaan, niet een paar candles zijwaarts hebben gehangen. Hoe groter de beweging die vanaf het niveau vertrok, hoe zwaarder het telt.
2. Een hogere timeframe. Een niveau dat je op de daily of de 4H (de dag- en de vieruursgrafiek) ziet, weegt zwaarder dan iets van de 5-minutengrafiek. Begin daarom boven en werk naar beneden. Hoe dat in zijn werk gaat, lees je in het artikel over top-down analyse.
3. Relevant voor nu. Een niveau dat ver buiten de huidige beweging ligt, speelt voorlopig geen rol. Je tekent wat de prijs de komende dagen of weken kan raken, niet de volledige geschiedenis van de markt.

Wat overblijft, zijn meestal twee of drie zones boven de prijs en twee of drie eronder. Alles wat je daarnaast hebt getekend, haal je weg. Het voelt als informatie weggooien, maar je haalt ruis weg.

Nog een misverstand, een niveau dat al vaak geraakt is, wordt niet vanzelf sterker. Elke test haalt een deel van de orders weg die er lagen. Een zone die voor de vierde of vijfde keer wordt aangetikt, kan daardoor juist makkelijker breken dan je zou verwachten.

Zones in plaats van lijnen

De prijs keert zelden precies op dezelfde cent. Wie een lijn tekent op één exacte prijs, ziet de prijs er net onderdoor schieten en concludeert dat het niveau gebroken is, terwijl het gebied als geheel prima standhield.

Teken daarom een zone. Een praktische manier, neem de lichamen van de candlesticks die reageerden als de ene rand en de uiterste wick als de andere. Het gebied daartussen is je zone. In TradingView gebruik je daarvoor de rechthoek in plaats van de horizontale lijn.

Een zone moet wel een zone blijven. Wordt hij zo breed dat de helft van de recente beweging erin past, dan zegt hij niets meer. Waarschijnlijk heb je dan twee losse niveaus die je beter apart bekijkt, of een gebied dat simpelweg geen helder niveau is.

Wil je dit op jouw eigen trades toepassen?Plan een gesprek

Van zone naar trade, Entry, Stop Loss en ongeldig-punt

Een zone wordt pas bruikbaar als je hem vertaalt naar concrete orders. Neem een Long (een trade op een stijging) bij support als voorbeeld.

• Wat je wilt zien. De prijs komt in de zone en laat daar een reactie zien, bijvoorbeeld een candlestick met een wick in de zone die erboven sluit. Alleen het aanraken van de zone is geen reden om in te stappen.
• Entry. Na de sluiting die de reactie bevestigt, met een Market order direct daarna (die vult meteen, tegen de prijs van dat moment), of met een Limit order op een kleine terugval (die vult alleen op jouw prijs of beter). Welke van de twee je kiest, leg je vooraf vast.
• Stop Loss. Onder de onderkant van de zone, met wat ruimte onder de laagste wick. Niet op een rond getal dat prettig voelt.
• Ongeldig-punt. Sluit een candle op je entry-timeframe onder de zone, dan klopt het idee niet meer. Ook als je Stop Loss nog niet geraakt is, heb je dan geen reden meer om in de trade te zitten.
• Take Profit. De eerstvolgende zone boven de prijs. Ligt die zo dichtbij dat je Risk/Reward (wat je kunt verdienen tegenover wat je riskeert) onder je minimum zakt, dan sla je de trade over.

Dat laatste punt filtert veel trades weg. Een support die mooi oogt maar vlak onder een resistance ligt, geeft zelden genoeg ruimte. Hoe groot je positie vervolgens wordt, volgt uit de afstand tot je Stop Loss. Daarvoor kun je je positiegrootte bepalen met een vaste rekensom, zodat een ruimere Stop Loss niet ongemerkt meer risico betekent.

Uitleg

Deze video hoort bij het artikel over een trading strategie maken; daar staat ook een samenvatting van wat erin gezegd wordt.

Wat support en resistance niet kunnen

Zones werken het best in markten die heen en weer bewegen of netjes terugtesten. In een sterke trend worden ze keer op keer doorbroken, en wie tegen die trend in blijft kopen bij elke support, verliest stap voor stap. Kijk daarom eerst naar de marktstructuur, maakt de markt hogere toppen en bodems, of lagere?

Daarnaast zie je op de grafiek niet wie er achter een niveau zit. Een zone waar veel traders hun Stop Loss net onder zetten, is ook een plek waar de prijs even doorheen kan prikken voordat hij omdraait. Dat is geen persoonlijke aanval op jouw positie. Het is simpelweg waar de orders liggen.

En achteraf ziet elk niveau er logisch uit. De echte test is of je het vooraf had getekend, met dezelfde regels. Teken je zones daarom voordat je een trade overweegt, en bewaar een screenshot in je journal zodat je later kunt nagaan wat je op dat moment zag.

Een vaste routine om je grafiek schoon te houden

Wat bij cliënten het meeste verschil maakt, is niet een slimmere manier van tekenen, maar een vast moment ervoor. Een eenvoudige routine ziet er zo uit.

1. Eén keer per week, bijvoorbeeld in het weekend, loop je de hogere timeframes door en haal je alles weg wat niet meer relevant is.
2. Je tekent de nieuwe zones volgens dezelfde drie filters.
3. Door de week voeg je niets toe, tenzij er op je hoofd-timeframe een nieuwe duidelijke reactie ontstaat.
4. Bij elke trade noteer je op welke zone hij gebaseerd was, zodat je na een paar maanden kunt terugzien welke soort zones iets opleverden.

Dat laatste slaan de meeste traders over. Uitleg over support en resistance vind je overal gratis. Of het in jouw handen werkt, zie je pas als je het consequent vastlegt en naast je resultaten legt.

Onze kijk

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen support en resistance?

Support is een prijsgebied onder de huidige prijs waar dalingen eerder stopten. Resistance ligt erboven, een gebied waar stijgingen eerder vastliepen. Wordt een van beide overtuigend doorbroken, dan draaien de rollen vaak om.

Hoeveel support en resistance lijnen moet je tekenen?

Houd het bij twee of drie zones boven en onder de huidige prijs. Meer lijnen maken je analyse niet nauwkeuriger, want de prijs zit dan altijd wel in de buurt van een lijn.

Waarom breekt support terwijl ik hem goed getekend had?

Een niveau voorspelt niets, het geeft alleen aan waar een reactie waarschijnlijker is. In een sterke trend of na veel eerdere tests breken zones vaker. Daarom hoort er altijd een Stop Loss onder en een ongeldig-punt bij.

Moet je support en resistance als lijn of als zone tekenen?

Als zone. De prijs draait zelden op precies dezelfde prijs om. Een zone van de candle-lichamen tot de uiterste wick geeft een realistischer beeld en voorkomt dat je een kleine doorprik als breuk leest.

Eén mail per week over traden

Wat er die week in de markt gebeurde en wat ik eruit meenam. Geen aanbiedingen, en afmelden kan met één klik onderaan elke mail.

Aanmelden

Bedrijf

Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Zonder die klik komt je adres niet op de lijst.