Het korte antwoord, een trading plan is niet je strategie maar het document dat bepaalt wat je doet als het tegenzit, je risico per trade, je grenzen, wat je doet na een verliesreeks en wanneer je pauzeert. Je schrijft het op een moment dat je hoofd helder is, zodat je die beslissingen niet hoeft te nemen op het moment dat dat niet zo is.

Vraag tien traders of ze een plan hebben en negen zeggen ja. Vraag ze het te laten zien en er komt een strategie uit, een opzet, een indicator, een idee over waar de markt heen gaat. Dat is geen plan. Dat is een mening.

Een plan is het document dat bepaalt wat je doet als het tegenzit. Het bestaat om beslissingen te nemen op een moment dat je hoofd helder is, zodat je ze niet hoeft te nemen op het moment dat je positie in het rood staat.

Waarom een plan in je hoofd geen plan is

Zolang je regels niet op papier staan, verschuiven ze. Niet met opzet, je merkt het niet eens. Je stop lag “ongeveer daar”. Je wilde “eigenlijk” al eerder uitstappen. Achteraf klopt je verhaal altijd, want je herinnering past zich aan de uitkomst aan.

Dat is ook waarom je zonder papier nooit weet of je methode deugt. Als je elke maand iets anders doet, meet je elke maand iets anders. Je verzamelt geen ervaring maar losse anekdotes.

De acht vragen

Beantwoord deze acht in gewone taal. Eén A4, geen opmaak nodig.

1. Wat handel ik, en wat niet?

Welke markten en welke munten. Even belangrijk, wat je niet aanraakt. Zonder die tweede helft eindig je vroeg of laat in iets waar je niets van weet omdat het toevallig hard bewoog.

2. In welke situatie stap ik in?

De opzet die je herkent, beschreven zodat je hem over drie maanden nog terugvindt. Als je hier vijf verschillende situaties opschrijft, handel je vijf systemen tegelijk en kun je van geen enkele zeggen of hij werkt.

3. Waar ligt mijn stop?

Je stop, de Stop Loss, is de order die je positie met verlies sluit. Niet een bedrag, maar een plek in de markt, het punt waarop je idee aantoonbaar niet klopte. Dat punt bepaal je vóór je instapt.

4. Hoe groot is mijn positie?

Uitgedrukt als percentage van je account dat je bereid bent te verliezen op deze trade, niet als bedrag. Een vaste regel, geen gevoel per dag.

5. Waar stap ik uit als het werkt?

Ook dat vooraf. Zonder doel stap je uit op het moment dat de winst begint te kriebelen, wat zelden het beste moment is.

6. Hoeveel mag ik verliezen voordat ik stop?

Per dag en per week. Dit is de regel die voorkomt dat een slechte ochtend een slechte maand wordt. Schrijf ook op wat “stoppen” betekent, scherm dicht, of alleen niet meer instappen.

7. Wanneer mag ik groter handelen?

Koppel dit aan je eigen cijfers, niet aan hoe het gaat. Bij Swing Capital is dat de fase Metrics van het 5M-systeem, pas na honderd live trades, en alleen als je je regels in minstens negen van de tien gevallen hebt gevolgd. Dan bepalen de cijfers of en hoeveel je opschaalt.

8. Wanneer mag ik dit plan wijzigen?

De belangrijkste vraag, en de vraag die vrijwel niemand opschrijft. Zonder deze regel pas je je plan aan na elke tegenvaller, en dan heb je weer geen plan.

Drie maanden niets veranderen

Een plan is pas een plan als je er data uit kunt halen. Dat betekent dat je hem lang genoeg ongewijzigd laat om te weten of hij werkt. Drie maanden is een redelijke ondergrens; korter en je meet ruis.

Dat voelt ongemakkelijk, zeker in een week waarin het niet loopt. Maar bedenk wat het alternatief is, je verandert iets, het gaat toevallig beter, en je weet nog steeds niet waardoor. Zo bouw je nooit iets op waar je op kunt vertrouwen.

Uitzondering, als je merkt dat je een regel structureel niet kunt nakomen, is dat wél informatie. Dan is de regel niet realistisch voor jouw situatie en mag hij aangepast worden, maar dan met de reden erbij, en met een nieuwe periode van drie maanden.

Wil je dit op jouw eigen trades toepassen?Plan een gesprek

De valkuil van gratis sjablonen

Er zijn tientallen downloadbare handelsplannen. Ze zijn niet slecht, maar ze lossen het echte probleem niet op, een ingevuld formulier is nog geen aanpak die bij jou past. Iemand die twee uur per week heeft heeft een ander plan nodig dan iemand die de hele dag beschikbaar is. Iemand die slecht tegen open posities kan, ook.

Gebruik een sjabloon dus als kapstok, niet als antwoord. De waarde zit in het zelf beantwoorden van vraag 3, 6 en 8, daar zit jouw situatie in, en die staat in geen enkel sjabloon.

Wat je merkt als het staat

Het eerste dat verandert is niet je rendement maar je rust. Je hoeft midden in een trade niets meer uit te zoeken; het staat er al. Het tweede is dat je fouten aanwijsbaar worden, je hebt je aan de regel gehouden of niet, en dat is geen discussie meer.

Pas daarna wordt het interessant, want dan kun je je plan verbeteren op basis van wat je werkelijk hebt gedaan. Dat is het punt waarop een tweede paar ogen het snelst helpt, iemand die je plan naast je uitgevoerde trades legt ziet binnen een half uur waar de twee uit elkaar lopen.

Zien hoe het werkt

Dezelfde stap, één keer uitgelegd en één keer bewezen.

Uitleg

Deze video hoort bij het artikel over een trading strategie maken; daar staat ook een samenvatting van wat erin gezegd wordt.

Na de stap

Wat je in deze video ziet

• Een aflevering van de podcast van Swing Capital met Thomas Binnema, 22, student in Amsterdam, die ongeveer anderhalf jaar eerder begon met investeren in crypto en later met traden.
• Voor crypto probeerde hij van alles, dropshipping, affiliate marketing, een eigen bureau. Zijn les daarover, veel mensen rennen van het ene naar het andere en verwachten snel geld, terwijl iets na een jaar pas echt begint.
• Met traden leed hij eerst veel verlies; nu draait hij break-even tot licht winstgevend, en dat noemt hij vooral een mentaal succes.
• Wat voor hem het verschil maakte, de details. Precies weten waarom je een trade neemt, waar je stop staat en hoe je hem beheert, en dat ook opschrijven, zodat je er in een sessie echt iets mee kunt.
• Zijn raad aan beginners, omring je met gemotiveerde mensen, en kies liever een kleinere community waarin je persoonlijke feedback krijgt dan een hele grote.

Onze kijk

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een trading plan en een strategie?

Je strategie zegt wanneer je instapt. Je trading plan zegt wat je doet als het tegenzit, je risico per trade, hoeveel je per dag en per week mag verliezen, wanneer je pauzeert, wanneer je groter mag handelen en wanneer je het plan zelf mag wijzigen. Een opzet of een indicator is dus nog geen plan.

Hoe lang laat je een trading plan ongewijzigd?

Minstens drie maanden. Korter en je meet ruis, want je weet niet of een betere week door je aanpassing kwam of door de markt. Kun je een regel structureel niet nakomen, dan mag je hem aanpassen, maar dan met de reden erbij en met een nieuwe periode van drie maanden.

Wat moet er minimaal in een trading plan staan?

Acht dingen, wat je handelt en wat niet, in welke situatie je instapt, waar je stop ligt, hoe groot je positie is, waar je uitstapt als het werkt, hoeveel je mag verliezen voordat je stopt, wanneer je groter mag handelen en wanneer je het plan mag wijzigen. Het past op één A4, in gewone taal.

Kan ik een gratis sjabloon voor een trading plan gebruiken?

Als kapstok wel, als antwoord niet. Een sjabloon weet niet hoeveel tijd je hebt of hoe je reageert op open posities. De waarde zit in het zelf beantwoorden van de vragen over je stop, je verliesgrens en wanneer je het plan mag wijzigen, want daar zit jouw situatie in.

Eén mail per week over traden

Wat er die week in de markt gebeurde en wat ik eruit meenam. Geen aanbiedingen, en afmelden kan met één klik onderaan elke mail.

Aanmelden

Bedrijf

Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Zonder die klik komt je adres niet op de lijst.