Het korte antwoord, een trade loopt langs vijf fases. Bij Methode staat je plan op papier voordat de prijs er is. Bij Mentaliteit beslist een checklist, niet je gevoel. Bij Momentum wacht je tot de prijs naar jouw zone komt. Bij Management riskeer je vooraf één vast bedrag, 1R, met Stop Loss en Take Profit als order op de exchange. En bij Metrics noteer je de trade en beoordeel je je aanpak pas na honderd trades, niet na deze ene.

Je weet wat marktstructuur is. Je kunt een golden pocket tekenen, je hebt ooit een checklist gemaakt en je kent de formule voor je positiegrootte. En toch voelt de volgende trade alsof je met losse puzzelstukjes aan tafel zit. Herken je dat? Het ligt niet aan je kennis. Wat ontbreekt, is één keer het hele plaatje, van de eerste blik op de grafiek tot de regel in je journal. Dat doen we hier, stap voor stap, met één trade.

De uitgangspunten

Eerst de getallen waarmee we rekenen, bewust rond.

Stap 1 · Methode, het plan staat voordat de prijs er is

Trend en marktstructuur

Op de daggrafiek maakt BTC hogere toppen en hogere bodems. De laatste hogere bodem ligt op 60.000. Daarna breekt de prijs door de vorige top van 67.000 en loopt door tot 70.500. Dat is een break of structure omhoog, de marktstructuur is opwaarts, en dus staan in dit plan alleen longs. Een short zou tegen de structuur in gaan.

Schrijf er meteen bij wanneer het idee vervalt, sluit een dagcandle onder 60.000, dan gooi je het plan weg. Een plan zonder ongeldig-punt is een hoop.

De zone, golden pocket en fair value gap

Na de top zakt de prijs terug. Waar wil je instappen? Je trekt een Fibonacci retracement over de laatste beweging, van 60.000 naar 70.500. Dat is een beweging van 10.500 punten.

De golden pocket ligt dus tussen 63.675 en 64.011. In dezelfde opwaartse beweging liet de prijs een fair value gap achter tussen 63.400 en 64.300, drie candles waarvan de wicks van de eerste en de derde elkaar niet raakten. Die twee vallen over elkaar heen, van 63.675 tot 64.011. Eén Fibonacci-niveau is een lijn. Twee redenen op dezelfde plek zijn een zone.

Het sentiment als filter

Op de top stond de Fear & Greed Index op 72. Tijdens de terugval zakt hij naar 41, angst. Dat is geen koopsignaal maar een filter. De regel in dit plan, geen nieuwe long boven 75, want dan koop je in euforie. Met 41 is het filter groen. Angst in een opwaartse structuur is geen reden om te kopen, maar ook geen reden om weg te lopen.

Het plan in één zin, long met een limit order op 64.000, Stop Loss op 62.000 onder de zone en onder het 0,786-niveau, doelen op 68.000 en 70.000. Dat past op een half A4; hoe je dat opbouwt, lees je in een trading plan maken.

Stap 2 · Mentaliteit, de checklist beslist, niet jij

Het plan maak je op een rustige avond, de Entry komt als je hart sneller gaat. Daartussen staat een checklist. Hij is er niet voor de dag waarop alles klopt, maar voor de dag waarop je iets wilt zien wat er niet is.

Negen keer ja. Eén nee was genoeg geweest om deze trade niet te nemen. Niet bijna, niet half, nee.

Stap 3 · Momentum, de prijs komt naar jou

Op het moment dat je het plan maakt, staat de prijs nog op 66.500. Je gaat er niet naast zitten, maar zet de limit order op 64.000 met de Stop Loss en de Take Profit eraan vast, en een alert op 64.500 zodat je weet wanneer het spannend wordt. Hoe je dat inricht, staat in traden met alerts.

Drie dagen gebeurt er niets. Je doet je vaste check-in en sluit de app. Op dag vier wordt de order op 64.000 gevuld terwijl jij aan het werk bent. Dat is Momentum, een vast ritme waarin de markt naar jouw plan komt. Mist de prijs je zone met honderd punten, dan is er geen trade.

Wil je deze vijf stappen op jouw eigen trades leggen?Plan een gesprek

Stap 4 · Management, 1R, Stop Loss en Take Profit

Eerst de stop, dan de positiegrootte

De volgorde is heilig. Eerst ligt de Stop Loss vast op de plek waar je idee ongeldig wordt. Pas daarna reken je uit hoe groot je positie mag zijn, zodat je bij die stop precies 1R verliest. Hoe dat werkt, staat uitgebreid in positiegrootte bepalen.

De positie is € 3.200 op een account van € 10.000. Er is dus geen hefboom nodig. Raakt de stop, dan verlies je € 100 plus € 3,78 aan kosten. Dat bedrag wist je voordat je instapte, en daar draait het om. Wil je de som niet uit je hoofd doen, gebruik dan de calculator.

Take Profit in twee delen

Het eerste doel is 68.000, het niveau waar de opwaartse beweging eerder even stilstond, precies 2R van je Entry. Het tweede doel is 70.000, net onder de top van 70.500. Je legt je doel vóór het niveau, niet erop, want vlak onder een oude top nemen andere traders al winst. Meer daarover in Take Profit bepalen.

De regel in dit plan, de helft sluit bij het eerste doel, de rest bij het tweede. Dat is deelwinst nemen, en dat heeft een prijs. Loopt de trade helemaal door, dan haal je 2,5R in plaats van 3R. Wie op 2,5R rekent, heeft een winrate van 28,6% nodig om quitte te spelen; op 3R is dat 25%. Of die ruil het waard is, beslis je vóór je Entry en test je daarna in je journal. Nooit halverwege een trade.

Stap 5 · Management, de trade loopt

Nu komt het deel waar de meeste trades misgaan, en niet door de markt. Een lopende trade managen betekent vooral, niets doen, tenzij je plan vooraf zei wat je moest doen. In dit plan staat één regel voor onderweg, de stop gaat pas omhoog als er op de 4-uursgrafiek een nieuwe hogere bodem is bevestigd, en dan naar net daaronder.

Kijk naar dag 11. De prijs staat op 69.600, je ziet hem draaien en alles in je schreeuwt, pak het nu. Achteraf had dat gelijk gehad. Handmatig sluiten op 69.600 had 2,4R opgeleverd in plaats van 1,5R. En toch is dit de trade zoals hij hoort. Sluit je elke keer met de hand als het spannend wordt, dan meet je journal niet meer je aanpak maar je stemming. Op de ene trade wint je gevoel, op de volgende tien kost het je. Dat is proces boven uitkomst.

De exit, wat deze trade opleverde

Deed de deelwinst hier iets goeds? In deze trade wel. Maar zet de scenario's naast elkaar.

De ene keer wint de regel, de andere keer kost hij je een halve R. Eén trade bewijst niets. Welke regel voor jou beter werkt, lees je pas af na honderd trades.

Stap 6 · Metrics, het journal en honderd trades

De trade is dicht, het werk niet. Je noteert hem in je trading journal, en niet alleen de uitkomst.

Die laatste regel is de belangrijkste. Hij maakt het mogelijk om later je trades te splitsen, wat je aanpak doet, en wat je afwijkingen kosten. Stel dat je na honderd van zulke regels de rekensom maakt. Ook deze cijfers zijn verzonnen, maar ze zijn realistisch en onderling kloppend doorgerekend.

Wat zeggen deze cijfers? Vier dingen.

• Een winrate van 43% is geen probleem. Met een gemiddelde winst van 1,73R en een gemiddeld verlies van 1,09R ligt het omslagpunt rond 39%. Hoe je dat uitrekent, staat in winstfactor, winrate en expectancy.
• De zeven afwijkingen kostten 5,4R. Drie keer te vroeg gesloten, vier keer een stop verschoven. Dat is bijna een derde van wat de 93 trades volgens plan opleverden. Niet je setup lekt hier, maar je uitvoering.
• Zeven verliezers op rij horen erbij. In deze reeks was dat de langste, met een grootste terugval van 9R. Bij 43% winrate is dat geen pech, dat is statistiek. Wie dat vooraf weet, gooit zijn aanpak niet weg bij verliezer nummer vijf.
• Pas nu mag je opschalen. In de fase Metrics verhoog je je risico pas na honderd live trades, en alleen als je je regels in minstens negen van de tien gevallen volgde. Hier was dat 93 van de 100. Dan ga je in kleine stappen omhoog, niet in één keer.

Een voordeel van +0,12R per trade is klein, en honderd trades is een minimum, geen bewijs. Maar het is gemeten, en dat kunnen de meeste traders niet zeggen.

Ben je geen trader maar belegger? Dan ziet je proces er anders uit, geen Stop Loss en Take Profit per trade, maar een verdeling en een vast ritme van inleggen. Lees dan eerst traden of beleggen in crypto.

Onze kijk

Veelgestelde vragen

Moet ik voor elke trade al deze stappen doorlopen?

Ja. Het klinkt als veel werk, maar het meeste gebeurt voordat de prijs er is, plan, zone en positiegrootte staan klaar op je vaste handelsmoment. Na een paar weken kost een complete opzet je een kwartier, en de checklist minder dan een minuut.

Wat doe je als de prijs je zone net niet raakt?

Dan is er geen trade. Instappen boven je zone betekent een grotere stopafstand, een kleinere positie en een slechtere Risk/Reward. Dat is een nieuwe trade die opnieuw door de checklist moet, en meestal zegt die nee. Een gemiste trade kost je niets; een gejaagde trade vaak wel.

Waarom reken je in R en niet in euro's?

Omdat R elke trade vergelijkbaar maakt, hoe groot je account of je positie ook is. Een winst van 2R betekent twee keer wat je riskeerde, of dat nu € 100 of € 1.000 was. Daardoor zegt je expectancy in R direct wat één trade gemiddeld oplevert ten opzichte van je risico.

Is een winrate van 43 procent niet te laag?

Niet als je winnaars groter zijn dan je verliezers. In het voorbeeld is de gemiddelde winst 1,73R en het gemiddelde verlies 1,09R; dan ligt het omslagpunt rond 39 procent. Een winrate zegt pas iets naast de gemiddelde winst en het gemiddelde verlies.

Eén mail per week over traden

Wat er die week in de markt gebeurde en wat ik eruit meenam. Geen aanbiedingen, en afmelden kan met één klik onderaan elke mail.

Aanmelden

Bedrijf

Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Zonder die klik komt je adres niet op de lijst.