De koers loopt je kant op, je ziet de winst oplopen en je wordt onrustig. Wat als de koers omdraait? Dus sluit je de helft en laat je de rest lopen. Het voelt als het beste van twee werelden. Of dat ook zo is, zie je pas als je het uitrekent.

Het korte antwoord, deelwinst nemen betekent dat je een deel van je positie sluit voordat je uiteindelijke Take Profit (het koersdoel waarop je order automatisch winst neemt) geraakt wordt. Het verlaagt je gemiddelde winst per winnende trade, dus heb je een hogere winrate (het deel van je trades dat met winst sluit) nodig om hetzelfde resultaat te halen. Of dat per saldo helpt, hangt af van hoe vaak jouw trades omdraaien na de eerste beweging.

De gangbare gedachte is dat deelwinst nemen veilig voelt en dus beter is. Maar gevoel is geen maatstaf voor een rekensom. Elke deelverkoop verandert je Risk/Reward. Test het in je data in plaats van op gevoel, en leg het vast als regel voordat je Entry (je instaporder) er staat.

Wat is deelwinst nemen?

Je verdeelt je exit over twee of meer niveaus. Een deel van je positie sluit je bij een eerste doel, vaak TP1 genoemd, de rest bij een verder doel of via een stop die meeloopt.

In het Engels heet het een partial take profit of scaling out. Een veelgebruikte opzet, de helft sluiten bij een eerste niveau, de Stop Loss (de order die je positie sluit als de koers tegen je in loopt) van de rest naar de Entry schuiven, en het laatste deel laten lopen tot je Take Profit. Er zijn ook traders die in drie of vier stukken uitstappen.

Het idee erachter is begrijpelijk. Je legt alvast iets vast, en als de trade omdraait, heb je in elk geval niet niets. Het nadeel is minder zichtbaar, op de trades die wel doorlopen, verdien je minder. En die trades zijn bij de meeste aanpakken precies de trades die je verliezen moeten betalen. Hoe je een Take Profit in de eerste plaats kiest, staat in Take Profit bepalen.

Moet ik winst in delen nemen?

Alleen als je data laat zien dat je trades vaak eerst een stuk lopen en daarna omdraaien voordat ze je Take Profit halen. Lopen je winnaars meestal door, dan kost deelwinst je vooral R. R is je risico per trade, riskeer je €50, dan is 1R €50 en is een winst van 3R €150.

Om dat te zien, moet je twee dingen tegelijk rekenen, wat je wint op trades die omdraaien, en wat je verliest op trades die doorlopen.

In dit voorbeeld levert deelwinst minder op dan gewoon laten lopen, zelfs met een stop naar break-even. Pas als een groter deel van je trades na +1R omdraait, gaat de rekensom de andere kant op. Dat aandeel verschilt per strategie en per trader. Daarom is het een vraag voor je journal, niet voor een algemene vuistregel. Wat een stop naar je Entry verder met je resultaat doet, lees je in Stop Loss naar break-even.

Wil je dit op jouw eigen trades toepassen?Plan een gesprek

Welke winrate heb je nodig met deelwinst?

Een hogere dan zonder. Je break-even winrate is 1 gedeeld door (1 + je gemiddelde winst in R). Hoe lager je gemiddelde winst, hoe vaker je moet winnen om niet te verliezen.

Met een Take Profit op 3R en een vaste stop van 1R win je bij een winrate van 25% al gelijk, 1 gedeeld door 4. Neem je de helft op 1R en de rest op 3R, dan is je gemiddelde winnaar 2R. Dan heb je 1 gedeeld door 3 nodig, ruim 33%. Je moet dus op elke drie trades één keer winnen in plaats van op elke vier.

Dat klinkt als een klein verschil, maar het verschuift je hele strategie. Een winrate tussen 30 en 60% is normaal. Zit je aan de onderkant daarvan, dan kan deelwinst het verschil zijn tussen een aanpak die werkt en een die rond nul draait. Met de winrate-calculator reken je voor je eigen getallen uit waar die grens ligt. Waarom winrate alleen niets zegt, staat in de risk/reward-ratio uitgelegd.

Hoeveel procent winst neem je bij TP1?

Daar is geen goed getal voor. Het deel dat je sluit en de plek van TP1 moeten allebei uit je plan komen, gebaseerd op structuur en getest op je eigen trades.

Wat wel helpt, is TP1 niet op een willekeurige afstand te zetten, maar op een logische plek, een eerdere high of low, of een zone waar de koers eerder reageerde. Dan heeft de deelverkoop dezelfde reden als je volledige Take Profit, namelijk een niveau waar de koers waarschijnlijk tegenwerking krijgt.

Wat niet helpt.

• Deelwinst op gevoel. Je sluit een deel omdat je nerveus wordt. Dan is het geen regel, maar een emotie met een order eraan.
• Per trade een ander percentage. De ene keer een kwart, de volgende keer de helft. Na vijftig trades weet je niet meer wat werkte.
• TP1 zo dichtbij dat de fees het opeten. Een deelverkoop is een extra order met extra kosten. Zie fees en slippage.

In het 5M-systeem staat het uitstapplan vast voordat je Entry er staat. Staat deelwinst in je plan, dan staat ook de order klaar op de exchange. Staat het er niet in, dan neem je het niet.

Wanneer kan deelwinst wel helpen?

Als het je helpt je plan uit te voeren. Een trader die bij een volle positie haar Take Profit steeds te vroeg handmatig sluit, kan met een vooraf ingestelde deelverkoop per saldo beter uitkomen.

Dat is de eerlijke kant van het verhaal. De rekensom hierboven gaat uit van iemand die zich precies aan het plan houdt. In de praktijk sluiten veel traders hun winnaars te vroeg, uit angst om ze kwijt te raken. Als een deelverkoop die angst genoeg dempt om de rest van de positie wel tot de Take Profit te laten lopen, kan dat meer opleveren dan een plan op volle positie dat je niet volhoudt.

Maar dan weet je waarom je het doet, niet omdat het wiskundig beter is, maar omdat het jouw uitvoering beschermt. Emoties zet je niet uit, je plant ze in. Dat is een bewuste keuze, en je meet hem net zo als elke andere regel. Hoe je daarmee omgaat, lees je in emoties bij traden.

Hoe test je of deelwinst jouw resultaat verbetert?

Door dezelfde trades twee keer uit te rekenen, één keer met je volledige Take Profit, één keer met de deelwinstregel. Het verschil in R is je antwoord.

1. Pak minimaal vijftig trades uit je journal, met screenshots van het verloop.
2. Schrijf één deelwinstregel op, welk deel, bij welk niveau, en wat er met de stop van de rest gebeurt.
3. Loop elke trade door en noteer of TP1 geraakt werd, en wat de rest daarna deed.
4. Reken beide versies uit in R, inclusief de extra fees van de deelverkoop.
5. Vergelijk ook de benodigde winrate van beide versies met je werkelijke winrate.
6. Kies één versie en houd die honderd live trades vol voordat je hem opnieuw beoordeelt.

Bij cliënten zie ik dat de uitkomst vaak anders is dan het gevoel voorspelde, in beide richtingen. Precies daarom valt dit onder Metrics, de cijfers bepalen wat je aanpast, niet je gevoel.

Waarom het zelden aan je Take Profit ligt

De vraag of je deelwinst moet nemen, klinkt als een technische vraag. Meestal is het een vraag over vertrouwen in je eigen plan. Durf je je winnaars niet te laten lopen, dan zoek je een techniek die dat oplost. Dat is zelden een kennisprobleem. Het ligt aan structuur en uitvoering.

Een systeem waarin je exit vooraf vastligt, en iemand die elke week naar je trades kijkt en ziet waar je van je plan afweek, lost meer op dan de perfecte verdeling van je Take Profit.

Onze kijk

Veelgestelde vragen

Wat is deelwinst nemen bij traden?

Je sluit een deel van je positie bij een eerste doel, vaak TP1 genoemd, en laat de rest lopen tot een verder doel. In het Engels heet het een partial take profit of scaling out.

Is deelwinst nemen verstandig?

Alleen als je data laat zien dat veel van je trades eerst een stuk lopen en daarna omdraaien. Lopen je winnaars meestal door tot je Take Profit, dan verlaagt deelwinst je resultaat in R.

Welke winrate heb je nodig bij deelwinst?

Je break-even winrate is 1 gedeeld door (1 + je gemiddelde winst in R). Met een gemiddelde winnaar van 3R is dat 25%, met een gemiddelde winnaar van 2R ruim 33%.

Hoeveel procent van je positie sluit je bij TP1?

Daar is geen vast getal voor. Kies het deel en de plek van TP1 op basis van structuur, test het op minimaal vijftig trades en houd daarna één vaste regel aan.

Moet je je stop naar break-even zetten na deelwinst?

Dat is een tweede regel die je apart test. Het beschermt de rest van je positie tegen omdraaiers, maar kan ook trades uitstoppen die kort terugkomen voordat ze doorlopen.

Eén mail per week over traden

Wat er die week in de markt gebeurde en wat ik eruit meenam. Geen aanbiedingen, en afmelden kan met één klik onderaan elke mail.

Aanmelden

Bedrijf

Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Zonder die klik komt je adres niet op de lijst.