Beginnen met traden

Beste tradingboeken, zeven die echt iets leren

Een boek geeft je geen strategie. Het goede boek op het goede moment verandert wel hoe je naar je eigen trades kijkt, en dat is meer waard.

Door Christoff Lezaire · Swing Capital · 5M, Methode

Het korte antwoord, de beste tradingboeken doen één van drie dingen, ze leggen je denkfout bloot, ze geven je een rekenmodel om je trades te beoordelen, of ze geven je context over hoe markten zich gedragen. Kies op basis van je grootste probleem, en pas per hoofdstuk één idee toe over twintig trades.

Wat een boek je wel en niet geeft

Laat ik beginnen met de verwachting bijstellen, geen enkel boek geeft je een strategie die je morgen kunt uitvoeren. Elke setup in een boek is minstens een paar jaar oud, geschreven voor een andere markt, zonder jouw rekening, jouw tijd en jouw karakter erin. Wie op zoek is naar kant-en-klare regels, koopt het verkeerde product.

Wat een goed boek wel doet, is één van deze drie dingen. Het legt je denkfout bloot (psychologie). Het geeft je een rekenmodel waarmee je je eigen trades kunt beoordelen (risico en statistiek). Of het geeft je de taal en de context om te begrijpen waarom een markt doet wat hij doet (techniek en geschiedenis).

Ik heb de zeven titels daarom in die drie groepen gezet, en bij elke groep staat wat je er praktisch mee doet. Geen bestellijstjes, geen links, titel en auteur zijn genoeg om ze te vinden, in de bibliotheek of tweedehands.

Voor je hoofd, waarom je weet wat je moet doen en het niet doet

• Trading in the Zone, Mark Douglas. Het boek dat ik het vaakst aanraad. De kern, de markt biedt kansen met een kans op winst, niet met zekerheid, en jouw hele probleem zit in het willen hebben van zekerheid. Douglas werkt uit hoe je van "deze trade moet werken" naar "ik voer mijn regels uit over vijftig trades" komt. Dat is precies de sprong van proces boven uitkomst.
• The Mental Game of Trading, Jared Tendler. Waar Douglas het denkkader geeft, geeft Tendler het gereedschap, hoe je je eigen tilt, angst, hebzucht en gebrek aan discipline in kaart brengt en aanpakt met een schriftje en een vast proces. Praktischer dan het klinkt, en het sluit goed aan bij hoe wij emoties bij traden behandelen.

Voor je rekening, risico, kans en statistiek

• Trade Your Way to Financial Freedom, van K. Tharp. Dit is het boek dat je van "wat is mijn signaal" naar "wat is mijn expectancy" (wat je gemiddeld per trade overhoudt) brengt. Tharp behandelt position sizing (bepalen hoe groot je positie is) als het belangrijkste onderdeel van een systeem, en hij heeft gelijk, de manier waarop je je omvang bepaalt doet meer met je resultaat dan je entry (het moment en de prijs waarop je instapt). Zie ook positiegrootte berekenen en expectancy.
• Fooled by Randomness, Nassim Nicholas Taleb. Geen tradingboek in de gebruikelijke zin, en juist daarom nuttig. Taleb laat zien hoe makkelijk je geluk voor kunde aanziet, hoe kleine kansen met grote gevolgen jarenlang onzichtbaar blijven, en waarom een trackrecord van drie goede jaren nog niets bewijst. Na dit boek kijk je anders naar elke schermafbeelding op social media.

Gelezen, maar verandert er niets aan je uitvoering?Plan een gesprek

Voor de grafiek en het perspectief, techniek en verhalen

Techniek en vakmanschap

• Technical Analysis of the Financial Markets, John J. Murphy. Het naslagwerk. Trends, support en resistance, patronen, indicatoren en volume, allemaal systematisch uitgelegd. Niet bedoeld om van voor naar achter te lezen, het is het boek waar je iets in opzoekt en waarmee je controleert of je een begrip echt begrijpt.
• Trading for a Living, Dr. Alexander Elder. Elder combineert techniek, geldbeheer en psychologie in één boek, en is daarmee het beste vertrekpunt als je er maar één wilt. Zijn "drie M's" (mind, method, money) zijn simpel en blijven kloppen. Sommige voorbeelden zijn gedateerd; de opbouw niet.

Hoe markten zich gedragen

• Reminiscences of a Stock Operator, Edwin Lefèvre. Uit 1923, en nog steeds het boek dat traders na twintig jaar herlezen. Het is het verhaal van een speculant in de tijd dat koersen per telegraaf kwamen, en elke fout die hij maakt maakt iemand vandaag nog steeds, te groot instappen, te vroeg winst pakken, doorgaan na een reeks. Fijn te lezen en oncomfortabel accuraat.
• Market Wizards, Jack D. Schwager. Interviews met traders die zeer verschillende dingen doen. De waarde zit niet in hun methodes, maar in wat ze gemeen hebben, ze weten precies waar ze uitstappen, ze kennen hun cijfers en geen van hen doet het zoals de anderen. Dat is het tegengif tegen het idee dat er één juiste manier is.

Wil je daarna nog een niveau abstracter, Thinking, Fast and Slow van Daniel Kahneman legt uit waar je denkfouten vandaan komen, en Ray Dalio's werk over schuld- en machtscycli helpt bij het lezen van de grote beweging waar crypto in meedraait, zoals bij rente en crypto.

En in het Nederlands?

Eerlijk, het Nederlandse aanbod is dun. Er zijn inleidende titels die netjes uitleggen wat een order is en hoe een grafiek werkt, en daar is niets mis mee als je net begint. Maar de boeken die het verschil maken op psychologie en risico zijn Engels, en zijn niet allemaal vertaald.

Vind je Engels lezen zwaar, dan is de handigste route, begin met een Nederlandse inleiding voor de basis, en pak daarna één Engels boek per drie maanden met een woordenboek erbij. De vaktermen blijven toch Engels, ze staan ook zo op je scherm, en die ken je na het eerste boek. Wat je daarbij nodig hebt staat in trading begrippen.

De fout die ik het vaakst zie

Mensen lezen boeken in plaats van te traden, of ze traden zonder ooit iets te lezen. Het eerste heet voorbereiding en voelt productief; het tweede heet ervaring opdoen en is duur. Beide zijn een manier om de moeilijke stap over te slaan, één idee uit een boek pakken en het twintig trades lang consequent toepassen, ook als het niet werkt.

Wat ik daarnaast vaak zie, vier boeken door elkaar lezen en dan een strategie bouwen uit stukjes van alle vier. Zo krijg je een systeem waarvan niemand, jij ook niet, kan uitleggen waarom het zou werken. Eén boek, één idee, twintig trades, dan pas het volgende. Precies zoals je een trading strategie opbouwt.

Zo haal je er iets uit in vier stappen

1. Kies op basis van je grootste probleem. Stap je te vroeg in of te laat uit? Psychologie. Weet je niet of je systeem werkt? Risico en statistiek. Begrijp je de grafiek niet? Techniek.
2. Schrijf na elk hoofdstuk één regel op die je gaat toepassen. Eén, niet vijf. Die regel gaat in je trading plan.
3. Voer hem twintig trades uit en meet. Zonder meting weet je alleen of het boek prettig las.
4. Herlees na een jaar. De goede boeken lezen anders zodra je zelf verliezen hebt gehad. Dan zie je passages die je de eerste keer oversloeg.

Zeven boeken is genoeg voor een paar jaar. Het verschil tussen iemand die veel heeft gelezen en iemand die er beter van werd, zit niet in het aantal titels maar in de twintig trades achter elk idee.

Onze kijk