Bear market

Een bear market overleven als trader en als investeerder

Een bear market voelt voor iedereen anders zwaar, en de juiste aanpak verschilt ook, een trader moet iets anders doen dan een investeerder die voor de lange termijn zit. Hier lees je beide kanten.

Door Christoff Lezaire · Swing Capital · 5M, Methode

Het korte antwoord, een bear market is een periode van aanhoudende daling, vaak van maanden tot langer dan een jaar. Je overleeft hem door vooraf te weten wat je doet. Als investeerder houd je vast aan je verdeling en inlegschema. Als trader verklein je je risico en neem je alleen setups (vooraf omschreven situaties waarin je instapt) die in die markt passen. Paniekverkopen komen voort uit het ontbreken van dat plan.

Wat een bear market is en hoe je hem herkent

Een bear market is een langere periode van dalende prijzen, vaak samen met minder enthousiasme, minder nieuwe instappers en meer negatief nieuws. Er is geen exacte grens waarop een daling officieel een bear market wordt genoemd; het is meer een periode die je pas achteraf duidelijk als zodanig herkent. Wat wel opvalt, het duurt meestal langer dan mensen bij de start verwachten, en het herstel erna komt vaak trager dan de daling zelf, met tussentijdse opleving die achteraf toch weer een lagere top bleek. Crypto heeft door de geschiedenis heen meerdere van dit soort langere neergaande periodes gekend, telkens gevolgd door een herstel op een onbekend later moment, dat zegt iets over het patroon dat zich herhaaldelijk heeft voorgedaan, niet over wanneer of hoe het de volgende keer verloopt.

Een bear market voelt ook anders dan een gewone correctie doordat het sentiment zelf verandert, nieuws dat in een stijgende markt genegeerd zou worden, krijgt nu ineens veel aandacht, en elke opleving wordt met argwaan bekeken in plaats van met enthousiasme. Die verschuiving in stemming versterkt de beweging zelf, los van wat er daadwerkelijk fundamenteel verandert. Handelsvolumes lopen in zo’n periode vaak terug, wat kleine bewegingen soms uitvergroot omdat er minder tegenpartijen zijn om een uitschieter meteen weer recht te trekken.

Als investeerder, waar je op let

Voor wie voor de langere termijn een portfolio opbouwt, is een bear market vooral een test van het eigen plan. Vragen die dan tellen, heb je geld nodig dat in crypto vaststaat, of kun je het missen voor de tijd die een herstel kost? Blijf je bij een vast inlegschema zoals DCA (op vaste momenten een vast bedrag inleggen), of stop je zodra het minder goed voelt? De meeste schade in een bear market ontstaat niet door de daling zelf, maar door verkopen op het laagste punt uit paniek, na maanden van dalingen te hebben volgehouden en precies op het zwaarste moment de handdoek in de ring te gooien.

Het helpt om vooraf te bedenken hoe je zou reageren op een daling van tientallen procenten, in plaats van dat pas te ontdekken op het moment dat het gebeurt. Zet je dat vooraf op papier, dan merk je vaak dat je grens lager ligt dan gedacht, en kun je je inleg of verdeling daarop aanpassen vóór de daling zich voordoet, niet erna.

Als trader, waar je op let

Voor een trader is een bear market geen reden om te stoppen met handelen, maar wel een reden om anders te handelen. Dalende markten kennen vaak scherpere en snellere bewegingen, wat leverage (met geleend geld een grotere positie openen dan je eigen inleg) risicovoller maakt dan in een rustigere markt. Kleinere posities, een strakkere Stop Loss (de order die je trade automatisch sluit bij een vooraf gekozen verlies) en minder gelijktijdige opzetten passen beter bij zo’n periode dan de aanpak die in een duidelijke trend werkte. Gebruik de calculator om je positiegrootte aan te passen aan de hogere onzekerheid, in plaats van je gewicht per trade ongewijzigd te laten terwijl de bewegingen zelf groter zijn geworden.

Sommige opzetten die in een stijgende markt goed werkten, werken in een bear market ronduit averechts. Het is de moeite waard om per periode opnieuw te kijken welke aanpak bij het huidige marktgedrag past, in plaats van blind vast te houden aan wat de vorige maanden werkte.

Wil je dit op jouw eigen trades toepassen?Plan een gesprek

Wat beide groepen fout doen

• Alles verkopen op het dieptepunt. Precies op het moment dat het sentiment het slechtst is, voelt verkopen het meest logisch, en is het achteraf vaak het slechtste moment.
• Averaging down zonder plan. Steeds meer bijkopen omdat de prijs “nu wel goedkoop genoeg moet zijn”, zonder vooraf bepaald bedrag of niveau, tot het bedrag veel groter is geworden dan ooit de bedoeling was.
• Stoppen met bijhouden. Aantekeningen over eigen beslissingen of een vast inlegschema worden in een moeilijke periode het eerst losgelaten, terwijl ze dan juist het meest houvast geven.
• De markt de schuld geven. Een bear market verklaart een verlies, maar verklaart niet elke individuele beslissing die binnen die periode werd genomen, die twee dingen raken makkelijk door elkaar.
• Alleen naar de eigen posities kijken. Wie voortdurend het eigen verlies volgt zonder ook te kijken hoe de bredere markt zich verhoudt, verliest het perspectief over of de eigen aanpak het probleem is of dat het simpelweg een moeilijke periode voor iedereen is.

Hoe je een bear market gebruikt

Een rustigere markt is ook een periode met minder ruis, minder mensen die enthousiast instappen op elk nieuws, en dus meer tijd om rustig te onderzoeken, je aanpak bij te stellen, of terug te kijken wat er in eerdere periodes wel en niet werkte. Wie een bear market alleen uitzit zonder er iets van te leren, gaat de volgende cyclus met dezelfde blinde vlekken in, terwijl juist deze periode de rust biedt om die blinde vlekken op te sporen. Dat geldt ook voor de wat saaiere kanten van een aanpak, je beveiliging nog eens nalopen, je administratie op orde brengen, of eindelijk die spreiding over meerdere wallets regelen waar je in een drukkere periode nooit aan toekwam. Geen van die taken is spannend, maar ze zijn in een stijgende markt vrijwel altijd het eerste wat sneuvelt door tijdgebrek.

Voor traders is dit ook een goed moment om oude trades systematisch terug te kijken en te bepalen welke aanpassingen straks, in een andere markt, het verschil zouden hebben gemaakt. Voor investeerders is het een moment om het eigen exitplan en de eigen verdeling nog eens tegen het licht te houden, zodat die klaarstaan zodra het sentiment weer omslaat.

Praat er ook over met anderen die hetzelfde meemaken. Een moeilijke periode voelt vaak eenzamer dan hij is, terwijl bijna iedereen die al langer actief is in crypto minstens één vergelijkbare periode heeft doorgemaakt. Dat perspectief relativeert niet het verlies zelf, maar wel het gevoel dat er iets uniek fout gaat bij jou persoonlijk. Wie er alleen mee blijft zitten, heeft ook niemand om een eigen redenering aan te toetsen op het moment dat die redenering het meest onder druk staat, en juist dat is het moment waarop een nuchtere buitenstaander het verschil kan maken tussen vasthouden aan een plan en er halverwege, onder druk van het moment zelf en het bijbehorende ongemak, alsnog van afwijken.

Onze kijk