Hoe rente op rente werkt

Rente op rente, ook samengestelde rente of compound interest genoemd, betekent dat je rendement krijgt over je inleg én over het rendement dat je eerder al hebt opgebouwd. Het rendement van dit jaar gaat volgend jaar zelf ook meerenden. Daardoor groeit je vermogen niet in een rechte lijn, maar steeds sneller naarmate de looptijd langer is.

Bij enkelvoudige rente krijg je elk jaar alleen rendement over je oorspronkelijke inleg. Het verschil tussen die twee is klein in de eerste jaren en groot na tien, twintig of dertig jaar.

• Formule, eindbedrag = S × (1 + r)ⁿ + P × ((1 + r)ⁿ − 1) ÷ r.
• S is je startbedrag, P je inleg per maand, r het rendement per maand en n het aantal maanden.
• Van jaar naar maand, r = (1 + jaarrendement)^1/12 − 1. Bij 6% per jaar is dat ongeveer 0,487% per maand. Kosten gaan er eerst af, 6% min 0,6% kosten is 5,36% per jaar, of 0,436% per maand.

Rekenvoorbeeld

Stel, je begint met €10.000, legt elke maand €250 in en rekent met 6% rendement per jaar en 0,6% kosten, over 20 jaar.

1. Je legt zelf €70.000 in, €10.000 start plus 240 keer €250.
2. Na 20 jaar staat er €134.046. Je winst is dus €64.046.
3. Met enkelvoudige rente was het €112.778 geweest. Rente op rente levert €21.268 extra op.
4. Bij 5% inflatie per jaar is €134.046 over 20 jaar ongeveer €50.521 in euro’s van nu waard. Omdat je inleg ook in waarde daalt, is dat nog net meer koopkracht dan je erin stopte.

Vul het voorbeeld hierboven in en verander één ding tegelijk. Zo zie je welke knop het meeste doet.

Waarom tijd zwaarder weegt dan rendement

Met dezelfde €10.000 start, €250 per maand, 6% per jaar en 0,6% kosten kom je na 10 jaar op €56.178, na 20 jaar op €134.046 en na 30 jaar op €265.352. De laatste tien jaar leg je €30.000 extra in, maar groeit het eindbedrag met ruim €130.000. Dat is rente op rente, het werk gebeurt vooral aan het eind.

Rendement telt ook, maar anders dan veel mensen denken. Over 20 jaar, met de vaste kosten per belegging, geeft edelmetalen (9%) €197.729, aandelen (10%) €236.082 en crypto (15%) €453.687. Een paar procent verschil wordt over lange tijd een groot bedrag. Dat werkt twee kanten op, ook kosten van een paar procent per jaar tellen op dezelfde manier op.

De regel van 72

Wil je snel weten hoe lang het duurt voordat je geld verdubbelt, deel dan 72 door je rendement per jaar. Bij 6% is dat 72 ÷ 6 = 12 jaar. Exact uitgerekend is het 11,9 jaar. De regel werkt goed tussen ongeveer 4% en 12% per jaar en is handig om een belofte snel na te rekenen.

Rente op rente bij crypto en traden

De formule gaat uit van een vast rendement elk jaar. Crypto beweegt anders, grote stijgingen en grote dalingen wisselen elkaar af. Dan is het gemiddelde rendement niet wat je overhoudt. Een stijging van 50% gevolgd door een daling van 50% is gemiddeld 0%, maar van €1.000 houd je €750 over.

Voor traders geldt hetzelfde. Een maandrendement ziet er klein uit, maar samengesteld telt het hard op, 1% per maand is 12,7% per jaar. Verliezen stapelen zich op dezelfde manier, en na een verlies heb je een groter percentage nodig om terug te komen. Hoe groot, reken je uit met de verlies-herstel-calculator. Daarom begint samengesteld groeien bij het beperken van je verliezen, je risico per trade en je drawdown.

Wie vooral periodiek wil inleggen, leest in DCA in crypto hoe dat werkt zonder de markt te timen. Hoe je een crypto portfolio opbouwt met een verdeling die bij je risico past, staat in een apart artikel. Meer rekenvoorbeelden vind je op de blog.

Inflatie, wat je eindbedrag straks waard is

Een bedrag over twintig jaar koopt minder dan hetzelfde bedrag vandaag. Hoeveel minder hangt af van waarmee je meet. De officiële inflatie volgt de prijzen van boodschappen, huur en energie. Maar wie vermogen opbouwt, wil later ook een huis of bezit kunnen kopen, en die zijn veel harder in prijs gestegen. Voor koopkracht telt wat je uitgeeft, eten, spullen en wonen. De calculator rekent daarom met 3% als meevallend (de winkelprijzen), 5% als gemiddeld (winkelprijzen plus de hardere stijging van huizen) en 7% als tegenvallend (zoals huizen de afgelopen tien jaar).

¹ Over 30 jaar; de reeks begint in 1995. ² Sinds 1980. ³ In dollars; de euro bestaat pas sinds 1999. Bronnen, CBS-tabellen 71905ned en 83625NED, ECB-reeks M3 en ECB-wisselkoersen, jaargemiddelde goudprijs.

Een euro is bij 3% inflatie over twintig jaar ongeveer 55 cent van nu waard, bij 5% ongeveer 38 cent en bij 7% nog maar 26 cent. Wie een doel heeft, zoals een huis of een bedrag voor later, rekent het beste met koopkracht in plaats van met het bedrag op het scherm. Kies onder “Waar is deze berekening op gebaseerd?” de maatstaf die bij jouw doel past.

Rente op rente over 30 jaar beoordelen, de grote cyclus

Een rekensom over dertig of veertig jaar gaat ervan uit dat de wereld om je geld heen ongeveer hetzelfde blijft. De geschiedenis zegt iets anders. Belegger Ray Dalio onderzocht de grote rijken en reservemunten van de afgelopen vijfhonderd jaar, de Nederlandse gulden, het Britse pond, de Amerikaanse dollar en de Chinese munten. Zijn conclusie, machten en hun munten komen op en gaan neer in cycli van ongeveer 250 jaar, met overgangen van tien tot twintig jaar die bijna altijd onrustig verlopen.

Hij meet de kracht van een land met acht graadmeters, onderwijs, uitvindingen en technologie, concurrentiekracht, economische productie, aandeel in de wereldhandel, militaire kracht, de kracht van het financiële centrum en de status van de munt als reservemunt. Die stijgen en dalen in een vaste volgorde. Eerst beter onderwijs en meer vernieuwing, pas veel later een sterke munt. Bij de neergang gaat het in dezelfde volgorde weer omlaag.

Het patroon binnen zo’n cyclus is steeds vergelijkbaar. Na een grote oorlog volgt een lange periode van vrede en groei. Mensen gaan erop rekenen dat dat zo blijft en lenen om mee te profiteren. Er ontstaat een financiële zeepbel, terwijl de verschillen tussen arm en rijk groeien. Als die zeepbel knapt, wordt er geld bijgedrukt, neemt de onvrede binnen het land toe en krijgt een opkomende macht de kans. Wat volgt is conflict, en daarna een nieuwe orde.

Wat betekent dat voor jouw eindbedrag?

• Kijk naar koopkracht, niet naar het bedrag. In een fase waarin geld wordt bijgedrukt kan je vermogen in euro’s hard stijgen terwijl je er minder mee kunt kopen. Daarom rekent de calculator standaard met 5% inflatie, en kun je kiezen voor de hogere maat van goud.
• Vraag je af in welke munt je rente op rente draait. Dertig jaar sparen in één munt is ook een gok op die munt. Spreiding over landen en valuta’s haalt een deel van dat risico weg.
• Reken met minstens één zware periode. Over dertig jaar is de kans groot dat je een crisis, oorlog of munt die zijn status verliest meemaakt. Open daarom in de calculator “Waar is deze berekening op gebaseerd?” en bekijk de scenario’s.
• Een hoog percentage is niet automatisch groei. Twaalf procent rendement bij twaalf procent inflatie is stilstand.

Veelgestelde vragen

Kun je een rente-op-renteberekening over 30 jaar vertrouwen?

Als rekensom wel, als voorspelling niet. Over zo’n periode maak je bijna zeker een crisis, hoge inflatie of een munt die aan waarde verliest mee. Kijk daarom naar het bedrag in euro’s van nu, spreid over landen en munten, en reken met een tegenvallend scenario.

Wat is rente op rente?

Rente op rente betekent dat je rendement krijgt over je inleg en over het rendement dat je al eerder hebt opgebouwd. Het rendement gaat zelf ook meerenden, waardoor je vermogen steeds sneller groeit naarmate de looptijd langer is. Het wordt ook samengestelde rente of compound interest genoemd.

Hoe bereken je rente op rente?

Met de formule eindbedrag = S × (1 + r)^n + P × ((1 + r)^n − 1) ÷ r. S is je startbedrag, P je inleg per maand, r het rendement per maand na kosten en n het aantal maanden. Met €10.000 start, €250 per maand, 6% per jaar en 0,6% kosten kom je na 20 jaar op €134.046.

Wat is het verschil tussen enkelvoudige en samengestelde rente?

Bij enkelvoudige rente krijg je elk jaar alleen rendement over je oorspronkelijke inleg. Bij samengestelde rente krijg je ook rendement over eerder rendement. In het voorbeeld van €10.000 start, €250 per maand en 6% over 20 jaar scheelt dat €21.268.

Hoe lang duurt het voordat je geld verdubbelt?

Deel 72 door je rendement per jaar. Bij 6% duurt het ongeveer 12 jaar, bij 8,2% ongeveer 8,8 jaar. Dit heet de regel van 72 en klopt goed tussen ongeveer 4% en 12% per jaar.

Werkt rente op rente ook bij crypto?

Ja, maar het rendement is niet elk jaar gelijk. Bij grote schommelingen houd je minder over dan het gemiddelde rendement doet vermoeden, +50% en daarna −50% maakt van €1.000 €750. Reken daarom met een voorzichtig rendement en beperk je verliezen.

Eén mail per week over traden

Wat er die week in de markt gebeurde en wat ik eruit meenam. Geen aanbiedingen, en afmelden kan met één klik onderaan elke mail.

Aanmelden

Bedrijf

Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Zonder die klik komt je adres niet op de lijst.