Halving

De bitcoin-halving en de vierjaarscyclus uitgelegd

Je hoort steeds vaker praten over “de halving” en een vierjaarscyclus in bitcoin. Hier leggen we uit wat er technisch gebeurt en welk patroon mensen daarin herkennen.

Door Christoff Lezaire · Swing Capital · 5M, Methode

Het korte antwoord, de bitcoin-halving is het moment, ongeveer elke vier jaar, waarop de beloning voor nieuwe blocks halveert. Er komt daardoor minder nieuwe bitcoin bij. De vierjaarscyclus is een patroon van opbouw, piek en correctie dat mensen achteraf rond eerdere halvings herkennen. Het is een waarneming over het verleden, geen wet voor de toekomst.

Wat een halving precies is

Bitcoin heeft een vaste regel ingebouwd, elke ongeveer vier jaar (technisch, elke 210.000 blocks; een block is een pakket transacties dat ongeveer elke tien minuten aan de blockchain wordt toegevoegd) halveert de beloning die miners krijgen voor het verwerken van transacties. Miners zijn de partijen die met rekenkracht die blocks maken en controleren. Minder nieuwe bitcoin komt er dus per periode bij. Dat is de hele technische kern van een halving, het tempo waarin nieuwe munten worden aangemaakt, gaat naar beneden.

Het is geen gebeurtenis die iemand aan- of uitzet; het zit vastgelegd in de code van het netwerk en gebeurt automatisch, ongeacht wat de prijs op dat moment doet. Er is ook geen centrale partij die kan besluiten de regel aan te passen, dat zou vereisen dat vrijwel het hele netwerk van miners en gebruikers tegelijk instemt met een verandering, wat in de praktijk niet gebeurt. Deze vaste, voorspelbare afbouw van nieuw aanbod is een van de kenmerken waarmee bitcoin zich onderscheidt van geld dat een centrale bank naar eigen inzicht kan bijmaken.

De halvings tot nu toe

Er hebben tot nu toe vier halvings plaatsgevonden, in 2012, 2016, 2020 en in april 2024. Bij elke halving daalde de blockbeloning voor miners met de helft, van 50 bitcoin per block bij de start, via 25, 12,5 en 6,25, naar 3,125 bitcoin per block sinds april 2024. Op basis van dat ritme wordt de volgende halving rond 2028 verwacht, maar dat is een berekening op basis van het aantal blocks per dag, geen vaststaand gegeven, het exacte tijdstip kan iets verschuiven met de snelheid waarmee blocks worden gevonden, wat weer afhangt van hoeveel rekenkracht er op dat moment op het netwerk actief is.

Voor miners heeft een halving directe gevolgen, hun opbrengst per block halveert in één keer, terwijl hun kosten voor stroom en apparatuur gelijk blijven. Minder efficiënte miners haken dan soms af, wat de moeilijkheidsgraad van het minen tijdelijk kan laten dalen voordat die zich weer aanpast aan de overgebleven rekenkracht op het netwerk. Dit is een technisch proces dat los staat van de koers en dat bij elke halving opnieuw plaatsvindt.

Er is nog een langetermijneffect dat bij elke halving weer terugkomt, het totale aanbod van bitcoin is vooraf vastgelegd op eenentwintig miljoen munten, en dat plafond komt met elke halving een stukje dichterbij. Rond het jaar 2140 wordt de laatste bitcoin naar verwachting gedolven, waarna er helemaal geen nieuwe bitcoin meer bijkomt en miners volledig afhankelijk worden van transactiekosten in plaats van een blockbeloning. Dat ligt zo ver in de toekomst dat het voor de meeste beslissingen van vandaag weinig praktisch gewicht in de schaal legt, maar het verklaart wel waarom het aanbod van bitcoin structureel anders werkt dan geld dat een overheid naar behoefte kan bijmaken.

Waarom mensen een vierjaarscyclus zien

Na de eerdere halvings volgden periodes waarin de koers van bitcoin eerst steeg en later weer flink terugviel, ruwweg binnen een cyclus van een paar jaar rond elke halving. Daaruit is het idee van een “vierjaarscyclus” ontstaan, een patroon van opbouw, piek en correctie dat zich telkens leek te herhalen, meestal geschetst als een golfbeweging van rustige jaren, een stijgende fase, een piek en daarna een langere correctie voordat de volgende cyclus weer begint.

Dat patroon is een waarneming achteraf over een beperkt aantal cycli, vier halvings is statistisch weinig om een wetmatigheid op te bouwen. Elke cyclus verliep ook onder andere omstandigheden, andere regelgeving, andere macro-economische situatie, een ander aantal partijen in de markt en een andere mate van interesse van grote institutionele partijen. Het patroon uit het verleden zegt iets over wat er is gebeurd, niet over wat er hierna gebeurt.

Er bestaat ook geen vaste definitie van wanneer een cyclus precies begint of eindigt. Sommigen tellen vanaf de halving zelf, anderen vanaf het vorige dieptepunt, weer anderen vanaf het moment dat de koers een eerder hoogtepunt doorbreekt. Die vrijheid in interpretatie maakt het makkelijk om achteraf een patroon te zien dat vooraf helemaal niet zo duidelijk was, en verklaart ook waarom verschillende bronnen een cyclus soms anders intekenen op precies dezelfde koersgrafiek.

Wil je dit op jouw eigen trades toepassen?Plan een gesprek

Wat de cyclus niet is

Een vierjaarscyclus is geen voorspelling en geen vaststaand feit. Niemand kan met zekerheid zeggen wanneer een piek of een dal valt, en “dit keer is het anders” is precies zo vaak beweerd als “de cyclus herhaalt zich”. Baseer je je beslissingen volledig op een datum in een kalender, dan negeer je dat de markt intussen door veel meer factoren wordt bepaald dan alleen het aanbod van nieuwe munten, regelgeving, de bredere economie, het aantal nieuwe toepassingen en de stemming onder beleggers spelen allemaal mee, en die factoren verschillen elke cyclus opnieuw.

Sommigen wijzen er daarnaast op dat elke halving een steeds kleiner effect heeft op de totale hoeveelheid nieuwe bitcoin, simpelweg omdat het aandeel dat nog moet worden gedolven met elke halving kleiner wordt. Of dat betekent dat toekomstige cycli minder uitgesproken zullen verlopen dan eerdere, is een redenering, geen vaststaand gegeven, net als het idee dat de cyclus zich juist onveranderd zal blijven herhalen. Beide zijn aannames over hoe de toekomst eruitziet op basis van een verleden dat uit slechts vier waarnemingen bestaat. Beide redeneringen klinken logisch, en dat is precies het probleem, een logisch klinkend verhaal is niet hetzelfde als een bewezen patroon, en pas na afloop van een volgende cyclus wordt duidelijk welke van de twee dichter bij de werkelijkheid lag.

Wat dit betekent voor jouw aanpak

Als het aanbod van nieuwe bitcoin structureel afneemt terwijl de vraag gelijk blijft of stijgt, is dat een economisch gegeven dat het overwegen waard is. Maar dat gegeven vertelt je niets over timing op de korte termijn. Voor de meeste mensen is periodiek inleggen een robuustere aanpak dan proberen precies rond een verwachte piek of dal te handelen, omdat je dan niet afhankelijk bent van of de cyclus zich dit keer herhaalt op het moment dat jij dat verwacht.

Wil je toch actief inspelen op prijsbewegingen rond zulke periodes, dan is dat traden, met een eigen risk/reward (wat je kunt winnen tegenover wat je riskeert) en risico per positie, een ander vak dan het opbouwen van een positie voor de langere termijn. Ook dan blijft gelden dat een verwachte cyclus geen vervanging is voor een eigen plan met vooraf bepaalde niveaus, en dat een cyclus die dit keer anders verloopt geen uitzondering is, maar iets dat bij elke cyclus opnieuw kan gebeuren.

Onze kijk