Belasting

Daytraden belasting: box 1 of box 3? De grens uitgelegd

Je tradet elke dag, misschien wel fulltime, en iemand zegt dat je dan in box 1 valt en tot 49,5% afdraagt. Die angst leeft bij veel actieve traders. De grens ligt ergens anders dan ze denken.

Door Thomas Werkman · Swing Capital · 5M: Metrics

Het korte antwoord: Hoe vaak je tradet, bepaalt niet in welke box je valt. Het gaat erom of jouw arbeid objectief gezien een voordeel oplevert dat een gewone belegger niet heeft. Daytraden voor eigen rekening valt daarom bijna altijd in box 3, ook fulltime en ook met winst. Box 1 komt in beeld als je iets hebt wat de markt niet heeft (voorkennis, invloed, een unieke techniek) of als je een dienst verkoopt: traden voor anderen, signalen, een bot voor klanten.

Alleen voor Nederland. Dit artikel gaat over de Nederlandse inkomstenbelasting en geldt alleen als je in Nederland belastingplichtig bent. Woon je in België, dan werkt het anders; lees eerst Woon je in België?

Op forums lees je twee tegengestelde dingen. De een zegt dat je vanaf een paar trades per dag een onderneming hebt, de ander dat de Belastingdienst crypto toch niet kan zien. Allebei fout. De regels zijn helder, de rechtspraak is de laatste jaren duidelijker geworden, en de uitkomst is voor de meeste traders gunstiger dan ze vrezen.

Waarom de Belastingdienst niet naar je schermtijd kijkt

Inkomen valt pas in box 1 als er een bron van inkomen is. Daarvoor gelden drie voorwaarden, en ze moeten alle drie kloppen:

1. Je neemt deel aan het economisch verkeer. Bij traden op een exchange is dat altijd zo.
2. Je beoogt voordeel. Ook dat is bij traden vanzelfsprekend; niemand tradet om te verliezen.
3. Het voordeel is objectief te verwachten. Hier zit de hele discussie. Je arbeid moet redelijkerwijs invloed hebben op het resultaat.

De eerste twee zijn bij elke trader vervuld. Uren, aantal trades en of het je hoofdbezigheid is, zeggen alleen iets over de eerste twee. Ze zeggen niets over de derde. De Hoge Raad heeft al in 2011 vastgesteld dat handel op de beurs in beginsel speculatief is: de uitkomst hangt af van koersbewegingen die je niet kunt voorspellen, hoeveel tijd je er ook in stopt.

Dat klinkt onaardig voor iemand die wekelijks haar journal bijwerkt, maar fiscaal is het precies wat je wilt horen. Speculatief betekent box 3: een vast percentage over je vermogen op 1 januari, en klaar. Hoe die heffing werkt, staat uitgewerkt in crypto belasting in box 3.

Objectieve voordeelsverwachting: de juridische lat

Objectief betekent: niet wat jij denkt of hoopt, maar wat een buitenstaander redelijkerwijs mag verwachten. De Belastingdienst moet aantonen dat jouw manier van werken structureel meer oplevert dan de markt. Een goede backtest of een positief trackrecord is daarvoor niet genoeg; de vraag is of het resultaat voortkomt uit jouw arbeid of uit de koers.

De duidelijkste zaak van de afgelopen jaren is een uitspraak van Rechtbank Noord-Holland (ECLI:NL:RBNHO:2024:14105). Een daytrader handelde via een broker meer dan honderd keer per dag in aandelen, deed dat als hoofdbezigheid en maakte in 2023 ruim €500.000 winst. De inspecteur wilde box 1. De rechtbank oordeelde box 3: de winst kwam uit koersbewegingen die hij niet kon voorspellen, hij had geen voorsprong op andere marktpartijen, en vergelijkbare traders leden grote verliezen. Professionele tools en een broker-account gaven hem geen objectief voordeel.

Opvallend in dezelfde zaak: de Belastingdienst had jaren eerder zelf bevestigd dat dit type handel in box 3 hoorde, en draaide pas toen de winst groot werd. De rechtbank ging daar niet in mee. De les: de box wordt niet bepaald door de uitkomst van een jaar.

Wil je dit op jouw eigen trades toepassen?Plan een gesprek

Wanneer traden wél box 1 wordt: bots, klanten en signalen verkopen

Er zijn situaties waarin de derde voorwaarde wel wordt gehaald, of waarin je überhaupt niet meer met eigen vermogen bezig bent. De Belastingdienst omschrijft het zelf zo: als je met extra arbeid, bovenop je beleggingsactiviteiten, vaak extra inkomsten verdient, dan is het inkomen.

• Traden voor anderen. Beheer je het geld van familie, vrienden of klanten en krijg je daar een vergoeding of een deel van de winst voor, dan lever je een dienst. Die vergoeding is inkomen in box 1, als resultaat uit overige werkzaamheden of als winst uit onderneming. Je eigen rekening blijft box 3.
• Signalen, cursussen en coaching. Wat je verdient aan een signaalgroep of een cursus is gewoon omzet. Dat staat los van je eigen trades.
• Een trading bot. Een bot die je zelf laat draaien op je eigen geld, met een strategie die iedereen zou kunnen bouwen, verandert de box niet. Een zelfgeschreven algoritme waarmee je aantoonbaar en structureel de markt verslaat, kan wél wijzen op een objectieve voordeelsverwachting; dat is precies het soort voorsprong dat de rechtbank bij de daytrader miste. Verkoop je de bot of laat je hem draaien voor klanten, dan ben je een dienstverlener. Wat bots in de praktijk waard zijn, lees je in trading bots en AI.
• Voorkennis of invloed. Wie handelt op informatie die de markt niet heeft, of zelf de koers kan bewegen, heeft een objectief voordeel. Dat is zeldzaam, en meestal ook strafbaar.

De rode draad: box 1 is voor arbeid die de uitkomst bepaalt, of voor een dienst die je aan anderen levert. Jouw eigen orders op je eigen rekening zijn geen van beide.

Wat een verliesjaar fiscaal voor je betekent

Hier zit de keerzijde van box 3. Een verlies is niet aftrekbaar. Je hebt geen inkomen waar je het van af kunt halen, en de Belastingdienst rekent gewoon zijn fictieve rendement over wat je op 1 januari had.

In principe, want sinds de uitspraak van de Hoge Raad over box 3 mag je laten zien dat je werkelijke rendement lager was. Een verlies van €24.000 op je hele box 3-vermogen betekent een werkelijk rendement onder nul, en dan betaal je over dat jaar niets. Ongerealiseerde dalingen tellen daarbij mee. Sinds de aangifte over 2025 vraagt de Belastingdienst er in de aangifte zelf naar.

Wat je niet kunt: het verlies van dit jaar verrekenen met een winst van volgend jaar, of met je salaris. In box 1 zou dat wel kunnen, maar dan betaal je over je winstjaren tot 49,5%. Vrijwel elke trader die de rekensom maakt, kiest voor box 3.

Prop firm payouts en copy trading: waar vallen die?

Twee vormen die de laatste jaren populair zijn, passen niet vanzelf in het plaatje van "eigen geld op een eigen rekening".

Prop firms. Bij een prop firm trade je op een account van het bedrijf, vaak gesimuleerd, en krijg je een deel van het resultaat uitbetaald. Je hebt geen eigen vermogen ingezet; er staat niets van jou op 1 januari. De payout is een vergoeding voor werk dat je voor het bedrijf doet. Dat wijst richting box 1, als resultaat uit overige werkzaamheden. Rechtspraak specifiek over prop firms is er voor zover bekend nog niet, dus dit is de lezing die je uit de systematiek haalt. Hoe het model zelf in elkaar zit, lees je in prop firm challenges.

Copy trading. Kopieer je met je eigen geld de trades van iemand anders, dan verandert er niets: je vermogen staat op je eigen rekening en valt in box 3. Word je zelf gekopieerd en ontvang je daar een vergoeding voor van het platform, dan is die vergoeding inkomen. Of kopiëren überhaupt verstandig is, staat in copy trading uitgelegd.

Woon je in België?

Dan geldt niets van het bovenstaande. België kent geen boxen, en de Belgische fiscus kijkt juist wél naar hoe vaak en hoe speculatief je handelt. Een meerwaarde valt daar in een van drie categorieën: normaal beheer van je privévermogen, diverse inkomsten (speculatie buiten dat normale beheer) of beroepsinkomen (als het een georganiseerde, regelmatige activiteit is). Van die categorie hangt af hoe je winst belast wordt.

Hoe de fiscus dat beoordeelt, zie je aan de vragenlijst cryptomunten van de rulingdienst van de FOD Financiën. Daarin vragen ze onder meer hoe vaak je koopt en verkoopt, hoe lang je munten aanhoudt, of je aan daytrading of scalping doet, of je met software handelt en welk deel van je vermogen in crypto zit. Hoe vaker en korter je handelt, hoe groter de kans dat je buiten normaal beheer valt: precies het omgekeerde van de Nederlandse regel.

Wil je als Belg een onderneming opzetten, dan schrijf je je niet in bij de KVK maar bij de KBO, de Kruispuntbank van Ondernemingen. Twijfel je over je eigen situatie, dan kun je bij de rulingdienst vooraf een standpunt vragen, of je laten helpen door een Belgische belastingadviseur.

Zo houd je het op orde

Box 3 vraagt geen administratie per trade. Maar je wilt wel kunnen laten zien wat je op 1 januari had en, als je de tegenbewijsregeling gebruikt, wat je werkelijke rendement was. Dat is met een paar vaste handelingen geregeld.

1. Export op 1 januari. Saldo van elke exchange, inclusief je futures-rekening en open posities, in euro.
2. Jaaroverzicht per exchange. De meeste platforms maken er een. Bewaar het bij de aangifte van dat jaar.
3. Stortingen en opnames apart. Voor het werkelijk rendement moet je geld dat je hebt bijgestort of opgenomen uit het resultaat halen.
4. Houd je rollen gescheiden. Verdien je ook aan coaching, signalen of beheer voor anderen, zet dat dan op een aparte rekening. Dan blijft zichtbaar wat vermogen is en wat inkomen.
5. Je journal is geen fiscaal document, maar wel handig. Als de inspecteur ooit vraagt hoe je werkt, laat een bijgehouden journal zien dat je een gewone trader bent en geen fondsbeheerder.

Blijft er twijfel, bijvoorbeeld omdat je zowel voor jezelf als voor anderen handelt, leg de situatie dan vooraf voor aan een fiscalist. Dat is goedkoper dan het achteraf uitvechten.

Onze kijk