Het korte antwoord, het Pareto-principe zegt dat een klein deel van de oorzaken het grootste deel van het resultaat levert. In traden betekent dat, een handvol grote winnaars en een handvol grote fouten bepalen je jaar, en de rest is ruis. Snap je dat, dan laat je je winnaars lopen, knip je de grote verliezen weg en besteed je je tijd aan de paar setups en gewoonten die echt tellen.

De meeste traders beoordelen zichzelf op het gemiddelde, hoe vaak win ik, hoe voelde deze week. Maar in traden is het gemiddelde bijna nooit waar het om draait. Het resultaat zit in de randen. Dat is geen mening, het is hoe de verdeling van rendement in markten eruitziet, en het heeft een naam.

Wat het Pareto-principe is

Rond 1900 beschreef de Italiaanse econoom Vilfredo Pareto hoe scheef bezit en inkomen verdeeld waren. Het bekendste voorbeeld dat aan hem wordt toegeschreven, ongeveer 80 procent van de grond in Italië zou in handen zijn geweest van ongeveer 20 procent van de bevolking. Later bleek hetzelfde scheve patroon overal op te duiken, een klein deel van de klanten levert het grootste deel van de omzet, een klein deel van de fouten veroorzaakt de meeste problemen. Het kreeg de naam 80/20-regel.

De getallen zijn geen natuurwet. Soms is het 90/10, soms 70/30, en ze hoeven niet op te tellen tot honderd. De kern is dat de verdeling scheef is, een paar oorzaken doen bijna al het werk.

Een alledaags voorbeeld, je kledingkast

Open je kledingkast. Je draagt waarschijnlijk steeds dezelfde handvol broeken en truien, en de rest hangt er voor als er ooit een bruiloft komt. Als je morgen de helft van je kast wegdoet, merk je er bijna niets van, zolang je maar niet die ene spijkerbroek weggooit. Je trades werken hetzelfde. De meeste doen weinig. Een paar maken het verschil.

Hoe het in de markt werkt

Rendement in markten is niet netjes verdeeld rond een gemiddelde. Een groot deel van de winst van een jaar komt uit een klein aantal dagen, en een groot deel van het verlies ook. Wie de paar sterkste dagen mist, houdt van een goed jaar weinig over. Voor aandelen rekende J.P. Morgan voor hoeveel het over twintig jaar kostte om alleen de tien beste beursdagen te missen. In crypto is dat nog extremer, bewegingen van maanden gebeuren soms in een paar weken.

Ook de markt zelf is scheef. Bitcoin alleen is al goed voor ruim de helft van de totale market cap (marktwaarde) van crypto, en samen met Ethereum voor zo’n 70 procent (CoinGecko, september 2026). De duizenden andere munten verdelen de rest. Op de markt zie je die verhouding elke dag. Bij traders zie je hetzelfde, in een grote studie naar daghandelaren in Taiwan verloor de overgrote meerderheid geld, en maakte maar een klein deel structureel winst. Succes in traden is geen klokvorm met iedereen rond het midden, het is een lange staart.

Rekenvoorbeeld, waar je resultaat vandaan komt

Neem een denkbeeldige trader, Sanne, met vijftig trades in een kwartaal. Zij riskeert € 100 per trade, dat is haar 1R. R is je risico per trade, riskeer je € 100, dan is 1R € 100 en 3R € 300.

Let op wat níét het verschil maakt, de 42 gewone trades. Die zijn nodig om bij de uitschieters te komen, maar ze bepalen niet de uitkomst. Wie wil weten hoe winrate, verhouding en uitkomst samenhangen, leest expectancy, winstfactor en winrate.

Wil je weten welke trades in jouw journal het verschil maken?Plan een gesprek

Wat het betekent voor de trader

Pareto geeft je twee opdrachten, en ze zijn elkaars spiegelbeeld.

Laat de winnaars lopen

De paar trades die ver doorlopen, betalen voor alle kleine verliezen. Wie die trades afknijpt, haalt de motor uit de strategie. Dat betekent niet dat je nooit winst neemt, maar dat je exit bij je strategie hoort en niet bij je zenuwen. Een trailing stop (een stop die automatisch meeschuift met de koers) op de juiste plek laat ruimte aan de grote beweging. En deelwinst nemen voelt veilig, maar kost je precies het deel van de trade dat het verschil maakt. Doe het alleen als je hebt nagerekend wat het je kost.

Knip de staart aan de verliezende kant

Je grootste verliezers zijn bijna nooit pech. Het zijn trades waarin je een regel brak, stop verzet, bijgekocht in een verliezer, te groot gegaan na een winstreeks, revenge na een verlies. Eén zo'n trade kan een maand werk wegvagen. Een harde stop en een vast risico per trade zijn geen voorzichtigheid, ze zijn wat de linkerstaart afknipt. Zie verlies nemen.

Houd over wat werkt

Het principe geldt ook voor wat je doet. Waarschijnlijk komt het grootste deel van je winst uit één of twee setups, op een paar vaste momenten van de dag of week. De andere setups zijn vaak gewoonte, verveling of iets wat je van YouTube hebt. Minder setups betekent minder beslissingen, en minder beslissingen betekent minder fouten.

Een waarschuwing, Pareto is geen reden om op loterijtrades te jagen. Het draait om asymmetrie binnen je risicoregels, niet om alles op één munt die honderd keer moet gaan.

En voor de belegger

In een portfolio werkt het net zo. Een paar posities gaan het grootste deel van je resultaat bepalen, en je weet vooraf niet welke. Daarom spreid je zo dat je er zeker in zit, en houd je elke positie zo klein dat een mislukking je niet onderuithaalt. Verkoop je winnaars niet uit gewoonte te vroeg, maar werk met een exitplan dat je vooraf maakt. En bedenk dat je grootste risico zelden in de kosten zit, maar in die ene fout, een kwijtgeraakte seed phrase (de herstelzin van je wallet), een beurs die omvalt, of alles op één altcoin.

Onze kijk

Wat je deze week doet

1. Zet je laatste vijftig trades op een rij, uitgedrukt in R, winst of verlies gedeeld door je risico. Heb je geen journal, begin er dan nu mee. Zo houd je het bij.
2. Markeer de beste vijf en de slechtste vijf. Wat hadden de beste gemeen, setup, markt, tijdstip? Wat de slechtste, welke regel brak je?
3. Reken uit wat je resultaat was zonder de slechtste vijf. Dat verschil is wat je fouten je kosten, en het is meestal het goedkoopste rendement dat er is.
4. Reken uit wat je had gehad als je de beste vijf op 1R had afgesloten. Dan zie je wat je lopers waard zijn, en waarom je ze niet moet afknijpen.
5. Schrijf één nieuwe regel in je plan die je grootste verliezer had voorkomen. Eén, niet vijf.

Wil je bijblijven zonder elke dag te zoeken? Kijk op de markt en lees de strategiebrieven, waarin we elke week laten zien welke paar ontwikkelingen er echt toe deden.

Veelgestelde vragen

Is het altijd precies 80/20?

Nee. De getallen zijn een vuistregel. In je eigen trades kan het 90/10 zijn of 70/30, en ze hoeven niet op te tellen tot honderd. Waar het om gaat, is dat een klein deel van de trades een onevenredig groot deel van je resultaat bepaalt. Je eigen journal laat zien hoe scheef het bij jou is.

Moet ik dan alleen nog op grote winnaars mikken?

Nee. Je weet vooraf niet welke trade de grote wordt, dus je neemt elke setup uit je plan met hetzelfde risico en laat de winnaars lopen tot je exitregel iets anders zegt. Jaag je alleen op grote winnaars, dan ga je trades forceren en stops te ruim zetten, en vergroot je juist de verliezende staart.

Hoe vind ik mijn beste 20 procent zonder journal?

Niet. Zonder vastgelegde trades werk je op geheugen, en je geheugen onthoudt vooral de trades die veel pijn deden of goed voelden. Begin met een simpele lijst, datum, markt, setup, risico, resultaat in R en of de trade in je plan stond. Na dertig tot vijftig trades zie je het patroon.

Werkt het Pareto-principe ook voor mijn portfolio?

Ja. Een paar posities zullen het grootste deel van je rendement leveren en een paar fouten het grootste deel van je verlies. Daarom spreid je genoeg om in de winnaars te zitten, houd je elke positie klein genoeg om een mislukking te overleven, en maak je vooraf een exitplan zodat je winnaars niet uit zenuwen verkoopt.

Eén mail per week over traden

Wat er die week in de markt gebeurde en wat ik eruit meenam. Geen aanbiedingen, en afmelden kan met één klik onderaan elke mail.

Aanmelden

Bedrijf

Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Zonder die klik komt je adres niet op de lijst.