Mentaliteit

Twijfel aan je strategie na een verliesreeks, stoppen of doorgaan?

Vijf verliezen op rij en je vraagt je af of je strategie ooit gewerkt heeft. Die vraag is terecht, maar het moment waarop je hem stelt is meestal het verkeerde.

Door Christoff Lezaire · Swing Capital · 5M, Mentaliteit

Het korte antwoord, twijfel na een verliesreeks beantwoord je met gegevens, niet op gevoel. Controleer eerst of je de strategie volgens plan uitvoerde, vergelijk de reeks daarna met wat je backtest (een test van je regels op historische koersen) en eerdere live trades lieten zien, en kijk pas dan of de markt veranderd is. Stop alleen als de reeks duidelijk buiten die verwachting valt.

Je hebt je strategie getest, je hebt een plan, en de eerste weken ging het redelijk. Dan komt er een reeks. Eén verlies, twee, drie. Bij de vierde begin je te twijfelen. Na de zesde zit je 's avonds video's te kijken over een andere aanpak, en de volgende ochtend probeer je een indicator uit die je nog nooit hebt gebruikt.

Twijfel na een verliesreeks is volkomen menselijk, en de vraag die je jezelf stelt is ook terecht, werkt dit nog wel? Het probleem is dat je die vraag stelt op het moment dat je het slechtst in staat bent om hem eerlijk te beantwoorden. Je bent gefrustreerd, je rekening staat lager en elke volgende trade voelt als een examen.

Wat helpt, is een vaste manier om die vraag te beantwoorden. Niet op gevoel, maar met gegevens die je al hebt of kunt verzamelen.

Een verliesreeks hoort bij elke strategie

Elke strategie die niet elke trade wint, krijgt verliesreeksen. Dat is geen mogelijkheid, het is een zekerheid. De enige vraag is hoe lang ze worden en hoe vaak ze komen.

Met andere woorden, wie met zo'n strategie honderd trades neemt en nooit vijf verliezen op rij ziet, heeft eerder geluk gehad dan een betere strategie. Een reeks zegt op zichzelf dus weinig. Hij wordt pas betekenisvol als hij buiten wat je mocht verwachten valt.

Drie mogelijke oorzaken

Achter "werkt mijn strategie nog?" zitten eigenlijk drie verschillende vragen. Elk heeft een ander antwoord en een andere oplossing.

1. Normale variatie. De strategie werkt zoals altijd, en dit is een reeks die gewoon voorkomt. Oplossing, doorgaan.
2. Uitvoering. De strategie werkt, maar jij voert hem anders uit dan hij getest is. Oplossing, je uitvoering herstellen, niet je strategie veranderen.
3. De markt is veranderd. De omstandigheden waarin de strategie werkte, zijn er even niet. Oplossing, beoordelen of je strategie daar een filter voor nodig heeft.

De volgorde waarin je deze vragen beantwoordt, maakt uit. Begin bij degene die je zelf in de hand hebt.

Eerst je eigen uitvoering

Pak de trades uit de verliesreeks en leg ze naast je trading plan. Loop elke trade langs. Was de setup compleet? Stond de Entry (je instap) op het juiste niveau? Klopte de positiegrootte? Stond de Stop Loss (je verliesgrens) waar het plan hem voorschrijft? Liet je de Take Profit (je winstdoel) staan, of sloot je eerder?

Bij cliënten zie ik vaak dat een verliesreeks begint met een paar trades die net buiten het plan vielen. Een setup die bijna compleet was. Een Entry die iets te vroeg kwam. Die trades verliezen, de twijfel groeit, en de trades daarna worden nog losser uitgevoerd. Wat begon als variatie, wordt zo een uitvoeringsprobleem.

Blijkt dat een deel van de reeks niet volgens plan was, dan heb je je antwoord al grotendeels. De strategie is niet getest zoals jij hem nu uitvoert, dus je kunt er ook niets over zeggen.

Dan, vergelijk met wat je had kunnen verwachten

Hier wordt het verschil zichtbaar tussen traders die hun strategie getest hebben en traders die dat niet deden. Heb je een backtest of een flinke reeks eerdere live trades, dan weet je hoe lang de langste verliesreeks was en hoe diep de grootste drawdown (de daling van je rekening vanaf de hoogste stand) ging.

Leg de huidige reeks daarnaast. Valt hij binnen wat je eerder zag, dan is er geen reden om aan te nemen dat er iets veranderd is. Het voelt misschien anders, maar in de cijfers is het een bekende situatie. Gaat de reeks er duidelijk overheen, bijvoorbeeld anderhalf keer zo lang of zo diep als het ergste wat je ooit zag, dan is het tijd om serieuzer te kijken.

Heb je die gegevens niet, dan weet je niet of deze reeks normaal is. Dat is geen reden om te stoppen, maar wel een reden om die gegevens alsnog te verzamelen. Twijfel zonder referentiepunt blijft altijd twijfel.

Wil je dit op jouw eigen trades toepassen?Plan een gesprek

Tot slot, is de markt veranderd?

Strategieën werken vaak beter in bepaalde omstandigheden. Een trendvolgende aanpak heeft het lastig in een markt die weken tussen twee niveaus heen en weer beweegt. Een strategie die op terugvallen koopt, heeft het zwaar als de markt ineens veel beweeglijker wordt.

Kijk daarom terug naar de periode van de reeks. Was de markt anders dan in de periode waarin de strategie goed liep? Minder richting, meer grote uitschieters, minder volume? Zie je een duidelijk verschil, dan kun je in je backtest nagaan hoe de strategie zich in vergelijkbare periodes gedroeg. Misschien is het een bekende zwakke periode, misschien heeft je strategie een filter nodig dat die omstandigheden herkent.

Wees hier voorzichtig. Achteraf is een verklaring makkelijk gevonden. Pas een strategie alleen aan als je de aanpassing ook op historische gegevens hebt getest.

Wat je doet zolang je twijfelt

De verleiding is groot om iets te veranderen. Een nieuwe indicator, een ander timeframe, een compleet andere methode. Dat is bijna altijd de slechtste keuze. Je gooit een strategie weg waar je gegevens van hebt, en begint aan een strategie waar je niets van weet. Wie dat een paar keer doet, springt van aanpak naar aanpak en bouwt nergens een betrouwbaar beeld van op.

Wat wel kan.

• Doorgaan met dezelfde regels, en je extra richten op een foutloze uitvoering.
• Tijdelijk kleiner traden. Als de twijfel je uitvoering beïnvloedt, kan een kleinere positie de druk verlagen. Leg vooraf vast wanneer je teruggaat naar je normale grootte.
• Een pauze van een paar dagen, die je gebruikt om je journal door te nemen in plaats van nieuwe strategieën te zoeken.
• Iemand anders laten meekijken. Een buitenstaander ziet sneller of het aan de strategie of aan de uitvoering ligt.

Ervaring

Deze video hoort bij het artikel over consistent winstgevend traden; daar staat ook een samenvatting van wat erin gezegd wordt.

Leg je stopcriterium vast voordat je begint

Het beste moment om te beslissen wanneer je met een strategie stopt, is voordat je eraan begint. Schrijf het in je plan, bij welke drawdown of welke verliesreeks je de strategie stillegt en opnieuw evalueert. Baseer dat op je testgegevens, met wat ruimte erbovenop.

Dan hoef je midden in een reeks niets te beslissen. Zolang de reeks binnen je criterium valt, ga je door. Wordt het criterium geraakt, dan stop je, zonder discussie met jezelf. Die afspraak haalt de twijfel niet weg, wel de invloed ervan op je beslissingen.

Bij Swing Capital schaal je daarom pas op na de eerste honderd live trades. Pas bij dat aantal zijn er genoeg gegevens om iets zinnigs te zeggen over hoe een strategie in jouw handen presteert. Een reeks van vijf of zes trades is daar maar een klein stukje van. Hoe je die cijfers leest, staat in winstfactor, winrate en expectancy.

Onze kijk