Het korte antwoord, een Grey Rhino is een groot en waarschijnlijk risico dat iedereen kan zien aankomen, maar dat toch genegeerd wordt omdat het langzaam komt en niemand er nu last van heeft. Het tegenovergestelde van een Black Swan, die echt onverwacht is. Crypto heeft er al een paar gehad, van beurzen die met klantgeld speelden tot stablecoins die op niets rustten. Je beschermt je niet door te voorspellen wanneer het misgaat, maar door je nu al zo in te richten dat het je niet onderuithaalt.

Mensen zijn slecht in risico's die langzaam komen. Een brandende pan zie je meteen. Een lekkend dak laat je nog een winter zitten, want vandaag regent het niet. In de markt werkt het net zo, met één extra probleem, zolang de koers stijgt, lijkt elk risico overdreven.

Wat een Grey Rhino is

De term komt van de Amerikaanse schrijver Michele Wucker. Een Grey Rhino, een grijze neushoorn, is een dreiging die groot is, waarschijnlijk, en goed zichtbaar. Hij staat midden in het veld en komt langzaam jouw kant op. Juist omdat hij zo lang zichtbaar is, went iedereen eraan. Tot hij begint te rennen.

Het is het tegenovergestelde van een Black Swan, het begrip van Nassim Taleb voor een gebeurtenis die vooraf vrijwel niemand zag aankomen en achteraf logisch lijkt. Het verschil is belangrijk, tegen een Black Swan kun je je alleen algemeen indekken. Tegen een Grey Rhino kun je je gericht voorbereiden, want je weet al welke kant hij op komt.

Een alledaags voorbeeld, de APK-keuring

Je auto maakt al maanden een raar geluid bij het remmen. Je weet dat het de remblokken zijn. Je weet ook dat het niet vanzelf overgaat. Maar vandaag rijdt hij nog, de garage is een gedoe en er is altijd wel iets anders. Tot je op een natte snelweg hard moet remmen. Dat is geen pech. Dat is een neushoorn die maanden in je oprit stond.

De Grey Rhinos die crypto al heeft gehad

• Beurzen die met klantgeld speelden. Mt. Gox in 2014 en FTX in 2022 vielen allebei om met het geld van hun klanten. Bij FTX waren er ruim voor de val vragen over hoe de beurs en het bevriende handelshuis met elkaar verweven waren. Het antwoord kwam pas toen iedereen tegelijk geld wilde opnemen.
• Rendement dat nergens vandaan kwam. De stablecoin UST van Terra stortte in mei 2022 in. Het bijbehorende platform beloofde een rente op dollars die ver boven die van elke bank lag. Dat die rente ergens betaald moest worden, was zichtbaar voor wie wilde kijken. Kort daarna vielen uitleenplatforms als Celsius om die hetzelfde soort rendement beloofden.
• Leverage op leverage. Elke grote crash in crypto wordt versterkt door een kettingreactie van liquidaties, posities die de exchange gedwongen sluit omdat het onderpand op is. Hoeveel open posities er met hoge leverage (geleend geld) staan, is openbaar te zien. Toch staan mensen er elke keer weer van te kijken. Zie liquidatie voorkomen.
• Tokens die vrijkomen. Bij veel altcoins ligt vast wanneer grote hoeveelheden tokens voor het team en vroege investeerders vrijkomen. Dat staat gewoon in de planning, en toch kopen mensen vlak ervoor in. Zie altcoins onderzoeken.

Welke neushoorns er nu in het veld staan

We noemen er een paar die in het openbaar al lang besproken worden. Niet omdat we weten wanneer ze gaan rennen, maar omdat je ze kunt zien staan.

• Regels die veranderen. In Europa geldt MiCA, de Europese cryptowet, en de fiscus krijgt via nieuwe rapportageregels (DAC8) meer zicht op crypto. Wie ervan uitgaat dat de regels van vandaag over vijf jaar nog gelden, loopt risico. Zie crypto en box 3.
• Concentratie bij een paar partijen. Een groot deel van de handel en de stablecoins zit bij een handvol bedrijven. Valt er één om, dan raakt dat de hele markt.
• Staatsschulden en geld bijdrukken. Dit speelt buiten crypto, maar raakt alles. Zie de Big Cycle.
• Techniek die oude aannames uitdaagt. Het idee dat quantumcomputers ooit oude cryptografie kunnen kraken, wordt al jaren besproken. Wanneer dat een echt probleem wordt, weet niemand; dat het besproken moet worden, weet iedereen.

Welke risico's staan er in jouw portfolio?Plan een gesprek

Waarom niemand het prijst

Als iedereen het risico ziet, waarom zit het dan niet in de prijs? Omdat een markt geen rekensom is maar een verzameling mensen. Drie redenen komen steeds terug.

1. Het doet vandaag geen pijn. Een risico dat over een onbekende tijd toeslaat, weegt minder dan het rendement van deze week.
2. Iedereen doet het. Als al je bekenden hun munten op dezelfde beurs hebben staan, voelt dat veilig. Veiligheid in aantallen werkt niet als de hele groep in dezelfde richting staat.
3. Wie te vroeg waarschuwt, lijkt dom. Wie in 2021 al zei dat een beurs niet deugde, zag de koers nog maanden stijgen. Te vroeg gelijk hebben voelt hetzelfde als ongelijk hebben.

Wat het betekent voor de trader en de belegger

Als trader

Houd niet meer op een beurs dan je nodig hebt om te handelen, en spreid dat over meer dan één plek. Gebruik leverage zo dat een kettingreactie van liquidaties je raakt met een stop (je Stop Loss, de order die je verlies afkapt), niet met een liquidatie. Weet wanneer grote gebeurtenissen gepland staan, zoals rentebesluiten of token-unlocks, en handel daaromheen kleiner. Zie leverage uitgelegd en een exchange kiezen.

Als belegger

Bewaar wat je lang houdt in eigen beheer, in een wallet waarvan alleen jij de sleutels hebt. Wantrouw rendement dat je niet kunt uitleggen, als je niet weet waar de rente vandaan komt, ben jij de rente. Spreid over soorten bezit, niet alleen over munten. En schrijf op wat je doet als een risico dat je nu ziet werkelijkheid wordt, zodat je dan niet hoeft te bedenken wat je doet. Zie crypto veilig bewaren en DeFi-risico inschatten.

Onze kijk

Wat je deze week doet

1. Maak een lijst van vijf risico's die jouw geld raken en die je nu al kunt zien, een beurs, een munt, een regel, je baan, je eigen gedrag.
2. Schrijf per risico één maatregel op die je nu kunt nemen, zolang het nog rustig is.
3. Tel wat er op beurzen staat. Is dat meer dan je voor het handelen nodig hebt, haal het eraf.
4. Zoek bij elk rendement de bron. Kun je niet in één zin uitleggen waar het vandaan komt, dan is het een neushoorn.
5. Volg het grote plaatje. Kijk op de markt naar de Fear & Greed-stand en lees de strategiebrieven, waarin we de risico's van de week benoemen voordat ze rennen.

Veelgestelde vragen

Wat is een Grey Rhino?

Een groot en waarschijnlijk risico dat iedereen kan zien aankomen, maar dat genegeerd wordt omdat het langzaam komt en er vandaag geen last van is. De term komt van de schrijver Michele Wucker. Het beeld is een neushoorn die zichtbaar in het veld staat en langzaam jouw kant op komt.

Wat is het verschil tussen een Grey Rhino en een Black Swan?

Een Black Swan zag vooraf vrijwel niemand aankomen; achteraf lijkt hij logisch. Een Grey Rhino was vooraf zichtbaar en werd toch genegeerd. Tegen een Black Swan kun je je alleen algemeen indekken, met spreiding en een buffer. Op een Grey Rhino kun je je gericht voorbereiden.

Was de val van FTX een Grey Rhino?

In grote lijnen wel. Dat een beurs met klantgeld kan spelen, was een bekend risico sinds Mt. Gox, en over FTX en zijn bevriende handelshuis waren al vragen voor de val. Wie zijn crypto zelf bewaarde, had er geen last van. Wie het op de beurs liet staan, verloor het of wacht nog op een deel.

Hoe bescherm ik mijn crypto tegen dit soort risico's?

Bewaar wat je lang houdt in eigen beheer, houd op beurzen alleen wat je nodig hebt om te handelen, gebruik leverage zo dat een stop je raakt en geen liquidatie, en wantrouw rendement waarvan je de bron niet kunt uitleggen. Schrijf daarnaast vooraf op wat je doet als een risico werkelijkheid wordt.

Eén mail per week over traden

Wat er die week in de markt gebeurde en wat ik eruit meenam. Geen aanbiedingen, en afmelden kan met één klik onderaan elke mail.

Aanmelden

Bedrijf

Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Zonder die klik komt je adres niet op de lijst.