Het korte antwoord, een candlestick patroon zegt wie er in die ene periode de overhand had, niet waar de prijs heen gaat. De plek bepaalt de waarde, dezelfde hammer is bruikbaar op een support-zone (een prijsgebied waar kopers eerder instapten) in de richting van de hogere timeframe (de grafiek met langere candles, zoals de daily) en betekenisloos midden in een beweging. Drie vormen kennen en streng zijn op de plek werkt beter dan twintig namen.

Op internet vind je lijsten met tientallen candlestick patronen, elk met een eigen naam en een eigen belofte. Wie ze allemaal leert, krijgt het gevoel dat de grafiek vol signalen zit. Dat is precies het probleem, als je overal een patroon ziet, betekent geen enkel patroon nog iets.

Een candlestick is geen voorspelling. Het is een samenvatting van wat er in één periode gebeurde, waar de prijs opende, hoe hoog en hoe laag hij kwam, en waar hij sloot. Wie dat leest als een verhaal over kopers en verkopers, heeft aan een handvol vormen genoeg.

Hieronder staat hoe je een candle leest, welke drie patronen ik de moeite waard vind, en waarom de plek op de grafiek zwaarder weegt dan de vorm.

Wat een enkele candle je vertelt

Elke candlestick heeft vier prijzen, open, high, low en close. Het lichaam loopt van open naar close, de wicks tonen hoe ver de prijs daarbuiten kwam. Een groene candle sloot hoger dan hij opende, een rode lager.

De informatie zit vooral in de verhouding tussen die delen.

• Een groot lichaam met kleine wicks. Eén partij had de hele periode de overhand. De prijs bewoog in één richting en sloot dicht bij het uiterste.
• Een klein lichaam met lange wicks aan beide kanten. Er werd flink heen en weer geduwd, maar niemand won. Twijfel.
• Een lange wick aan één kant. De prijs werd een kant op geduwd en daarna teruggeduwd. Een lange onderwick betekent dat verkopers de prijs omlaag kregen, maar kopers hem voor de sluiting weer ophaalden.

Let ook op waar de candle sluit ten opzichte van zijn eigen range. Een groene candle die in het bovenste kwart sluit, vertelt iets anders dan een groene candle die precies in het midden sluit.

En een candle is pas af als hij gesloten is. Een mooie lange onderwick op een 4H-candle (een candle van vier uur) die nog twee uur loopt, kan bij de sluiting helemaal verdwenen zijn. Neem je beslissingen daarom op gesloten candles, ook als dat betekent dat je iets later instapt.

De drie patronen die ik wel gebruik

De afwijzing met een lange wick

Vaak pin bar of hammer genoemd, maar de naam doet er weinig toe. Wat je ziet, een candle met een wick die minstens twee keer zo lang is als het lichaam, en een sluiting aan de andere kant van de range. Bij een support-zone betekent een lange onderwick dat lagere prijzen werden geprobeerd en afgewezen.

De engulfing

Een candle waarvan het lichaam het volledige lichaam van de vorige candle omsluit, in de tegengestelde richting. Na een terugval naar support is een groene engulfing een teken dat kopers in één periode alles terugpakten wat verkopers in de periode ervoor hadden gedaan.

De inside bar

Een candle waarvan de high en low volledig binnen de vorige candle vallen. Dat is samentrekking, de markt pauzeert. Op zichzelf zegt het geen richting. Het wordt pas bruikbaar als de prijs uit de range van die vorige candle breekt. Veel traders gebruiken alleen de uitbraak in de richting van de bredere structuur en laten de andere kant liggen.

De bekende patronen, en wat ze hier waard zijn

In elk overzicht van candlestick patronen staan dezelfde namen. Ze bestaan, ze zijn te herkennen, en ze zeggen alle zes hetzelfde soort ding, wie er in die periode de overhand had. Hieronder staat per naam wat je ziet en wat je er in deze aanpak mee doet, namelijk niets, zolang de candle niet op een zone staat die je vooraf had getekend.

Doji

Een candle met een lichaam dat bijna niets is, open en close liggen vlak bij elkaar, met wicks aan beide kanten. Dat is twijfel, geen richting. Op een zone is het een reden om te wachten op de volgende candle; midden in een beweging is het ruis.

Shooting star en hanging man

Dezelfde vorm als de afwijzing hierboven, maar omgekeerd of aan de andere kant van een beweging, een klein lichaam met een lange wick de andere kant op. De naam verschilt per plek waar hij staat, de betekenis niet, aan de ene kant werd geprobeerd en afgewezen.

Morning star en evening star

Drie candles, een grote in de richting van de trend, een kleine die stilstaat, en een grote de andere kant op. Het is in feite een engulfing met een pauze ertussen. Op een zone in de richting van de hogere timeframe is dat bruikbaar; los ervan is het een plaatje.

Three white soldiers en three black crows

Drie candles achter elkaar in dezelfde richting, elk met een fors lichaam. Dat zegt vooral dat de beweging al gelopen heeft. Als beginsignaal is het laat; als bevestiging dat een zone gebroken is, kun je er iets mee.

Marubozu

Een candle vrijwel zonder wicks, van open tot close één richting. Dat betekent dat er in die hele periode geen tegengas was. Nuttig om te zien hoe hard een zone brak, niet om op in te stappen.

Wat in dit rijtje ontbreekt zijn de tientallen andere namen. Dat is een keuze, hoe meer vormen je leert, hoe meer je ziet, en hoe minder streng je wordt op de plek waar ze staan. Het onderdeel dat je winst of verlies bepaalt is niet de naam van de candle maar de zone waar hij verschijnt.

Alle patronen op een rij

Waarom de plek belangrijker is dan de vorm

Een hammer midden in een beweging, ver van elk niveau, is gewoon een candle met een lange wick. Dezelfde vorm op een zone waar de prijs eerder hard omdraaide, in de richting van de hogere timeframe, is een aanleiding om goed te kijken. Het patroon is dus niet het signaal. Het is de bevestiging van een idee dat je al had op basis van marktstructuur en vooraf getekende niveaus.

Daarom werkt de volgorde andersom dan de meeste lijstjes suggereren. Je zoekt niet naar patronen om daarna te kijken waar ze staan. Je bepaalt eerst waar je een trade zou willen nemen, en pas als de prijs daar aankomt, kijk je wat de candles doen.

Dat scheelt ook schermtijd. Je hoeft niet de hele dag candles te beoordelen, alleen op de momenten dat de prijs in een van je zones staat.

Wil je dit op jouw eigen trades toepassen?Plan een gesprek

Een patroon omzetten in Entry, Stop Loss en ongeldig-punt

Neem de engulfing bij support als voorbeeld van hoe een patroon in een plan landt.

1. Context. Op de daily staat een opwaartse structuur. Op de 4H valt de prijs terug naar een zone die je in het weekend had getekend.
2. Trigger. In de zone sluit een 4H-candle als groene engulfing.
3. Entry. Je instap, bij de opening van de volgende candle. Of met een Limit order (een order die alleen vult op jouw prijs of beter) halverwege het lichaam van de engulfing, als je een betere prijs wilt en accepteert dat je order soms niet gevuld wordt.
4. Stop Loss. De order die je trade automatisch sluit als je ongelijk krijgt, onder de low van de engulfing of onder de zone, afhankelijk van wat verder weg ligt.
5. Ongeldig-punt. Een sluiting onder de low van de engulfing. Dan is het koopgedrag dat het patroon liet zien weer tenietgedaan, en is er geen reden meer om de trade aan te houden.
6. Take Profit. De order die je winst vastzet, op het volgende niveau boven de prijs, mits de Risk/Reward (je mogelijke winst gedeeld door je risico) je minimum haalt.

Een grote engulfing heeft een nadeel, je Stop Loss komt ver weg te staan. Dat vraagt om een kleinere positie. Neem je dan toch dezelfde positie als altijd, dan riskeer je ongemerkt het dubbele van wat je van plan was. De positiegrootte calculator rekent het in een paar seconden voor je uit.

Wat candlestick patronen niet kunnen

Een patroon zegt iets over één of twee perioden. Het zegt niets over de weken daarna. De mooiste engulfing kan de volgende candle al worden weggevaagd, en dat hoort erbij.

Daarnaast hangt een patroon af van de timeframe waarop je kijkt. Twee 1H-candles die samen een engulfing vormen, zijn op de 2H één candle met een lange wick. Hetzelfde moment in de markt kan dus een ander patroon laten zien, afhankelijk van hoe ver je inzoomt. Kies daarom een vaste timeframe voor je trigger en houd je daaraan.

En het grootste risico is terugkijken. Op een historische grafiek springen de patronen die werkten eruit, de patronen die faalden vergeet je. Test een patroon daarom door vooraf op te schrijven wat je ziet en wat je zou doen, en pas daarna verder te kijken.

Minder vormen, meer herhaling

Bij cliënten die vastlopen op candlesticks zie ik vrijwel altijd hetzelfde, te veel patronen, geen vaste plek waar ze tellen, en geen administratie van hoe het uitpakte. De oplossing is niet een nieuw patroon. Het is kiezen voor één of twee vormen, ze alleen gebruiken op vooraf getekende niveaus, en elke trade vastleggen met een screenshot van de grafiek op het moment van instappen.

Na een paar maanden weet je dan niet alleen wat een engulfing is. Je weet of hij in jouw aanpak iets oplevert. Die tweede vraag beantwoordt geen enkele lijst op internet, en het is de enige vraag die er voor jouw resultaat toe doet.

Onze kijk

Veelgestelde vragen

Welke candlestick patronen zijn het betrouwbaarst?

Geen enkel patroon is op zichzelf betrouwbaar. Een afwijzing met een lange wick, een engulfing of een inside bar worden pas bruikbaar op een niveau dat je vooraf had getekend en in de richting van de bredere structuur.

Wat betekent een lange wick aan een candle?

Een lange wick laat zien dat de prijs een kant op werd geduwd en voor de sluiting werd teruggeduwd. Een lange onderwick bij support betekent dat lagere prijzen werden afgewezen.

Wat is een engulfing candle?

Een engulfing is een candle waarvan het lichaam het hele lichaam van de vorige candle omsluit, in de tegengestelde richting. Het laat zien dat de ene partij in één periode alles terugpakte van de vorige.

Moet je wachten tot een candle gesloten is?

Ja. Tot de sluiting kan de vorm nog volledig veranderen. Een lange wick halverwege een 4H-candle kan bij de sluiting verdwenen zijn.

Wat zijn candlestick patronen?

Vormen die één of een paar candles samen maken, waarmee je kunt zien wie er in die periode de overhand had, kopers of verkopers. De bekende namen zijn doji, hammer, engulfing, inside bar, shooting star en morning star. Een patroon is een bevestiging op een zone die je al had getekend, geen signaal op zichzelf.

Wat is een doji?

Een candle waarvan open en close vlak bij elkaar liggen, met wicks aan beide kanten. Dat is twijfel, er is geprobeerd in twee richtingen en niemand won. Op een zone is dat een reden om op de volgende candle te wachten.

Welke candlestick patronen zijn het betrouwbaarst op zichzelf?

Geen enkele. De vorm zegt alleen wat er in die periode gebeurde; wat hij waard is, hangt af van de plek. Dezelfde hammer is bruikbaar op een support-zone in de richting van de hogere timeframe, en betekenisloos midden in een beweging.

Eén mail per week over traden

Wat er die week in de markt gebeurde en wat ik eruit meenam. Geen aanbiedingen, en afmelden kan met één klik onderaan elke mail.

Aanmelden

Bedrijf

Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Zonder die klik komt je adres niet op de lijst.