Het korte antwoord, inflatie werkt als een belasting die je nergens ziet staan, je bedrag blijft gelijk, maar je kunt er elk jaar minder voor kopen. Spaarders en loontrekkers betalen die het hardst, omdat rente en lonen meestal achterlopen op de prijzen. Meet je vooruitgang daarom in koopkracht en niet in euro's, houd alleen je buffer in cash en laat de rest in iets staan dat niet bij te drukken is.

Belastingen herken je aan een aanslag, een loonstrook of een bonnetje met btw. Inflatie heeft dat allemaal niet. Er is geen tarief en geen stemming geweest, en toch haalt het elk jaar een deel van je vermogen weg. Dat is precies waarom het zo goed werkt.

Waarom wij inflatie een belasting noemen

Een belasting is geld dat van jou naar de overheid gaat. Bij inflatie gebeurt iets vergelijkbaars, alleen via een omweg. Als er meer geld bijkomt dan er spullen en diensten bijkomen, wordt elke euro minder waard. Wie euro's bezit, verliest koopkracht. Wie euro's schuldig is, wint, de schuld blijft op papier even groot, maar wordt in echte waarde kleiner. En de grootste schuldenaar in elk land is de overheid.

Hoe het nieuwe geld door de economie loopt en wie er vooraan staat, lees je in het Cantillon effect. Hoe rente en de centrale bank op crypto doorwerken, staat in rente en crypto. Dit artikel gaat over de andere kant, wat het kost aan de keukentafel.

Een alledaags voorbeeld, de pot pindakaas

Een pot pindakaas kost al jaren ongeveer hetzelfde. Tot je een keer op het etiket kijkt en ziet dat er 350 gram in zit in plaats van 400. De prijs bleef staan, de inhoud niet. Dat heet shrinkflation, en het is inflatie in zijn meest eerlijke vorm, je betaalt hetzelfde bedrag en krijgt minder terug. Met je spaargeld gebeurt precies hetzelfde, alleen staat het nergens op een etiket.

Nominaal en reëel, de twee getallen die ertoe doen

Het bedrag op je rekening is het nominale bedrag. Wat je ermee kunt kopen, is het reële bedrag. Het verschil tussen die twee is de inflatie. Een salaris dat 4 procent stijgt terwijl de prijzen 5 procent stijgen, is in werkelijkheid een loonsverlaging van ongeveer 1 procent. Het voelt als vooruitgang omdat het getal omhooggaat. In je boodschappentas is het achteruitgang.

In Nederland lagen de prijzen in 2022 gemiddeld 10 procent hoger dan een jaar eerder, terwijl de cao-lonen dat jaar 3,2 procent stegen, volgens het CBS. Over de tien jaar van 2016 tot en met 2025 kwam de inflatie gemiddeld rond de 3 procent per jaar uit (CBS, jaarmutatie consumentenprijsindex). Dat klinkt weinig, tot je het een paar jaar laat doorlopen.

Reken je eigen bedragen door met de compound calculator, en kijk dan niet naar het eindbedrag, maar naar wat dat bedrag in koopkracht waard is.

Wie de rekening betaalt

• De spaarder. Zolang de spaarrente onder de inflatie ligt, betaal je elk jaar een stukje. Hoe groter je spaarpot, hoe groter de rekening.
• De loontrekker. Lonen worden eens per jaar of per cao aangepast, prijzen elke dag. Je loopt altijd achter, en een inhaalslag komt meestal later en kleiner dan het gat.
• De gepensioneerde met een vast bedrag. Een uitkering die niet volledig wordt geïndexeerd, krimpt elk jaar in wat hij waard is.

Wie wint er? Wie schulden heeft met een vaste rente, zoals een hypotheek, en wie bezit heeft dat met de prijzen meestijgt. Een overheid met een grote schuld heeft er belang bij dat de inflatie iets boven nul blijft, de schuld krimpt vanzelf, zonder dat er iemand over hoeft te stemmen. Dat is geen complot en geen partijkwestie. Het is gewoon hoe de belangen liggen, voor elke regering van elke kleur.

Wil je weten wat inflatie jouw vermogen kost?Plan een gesprek

Het officiële cijfer en jouw cijfer

Het inflatiecijfer is een gemiddelde over een mandje producten. Jouw mandje lijkt daar niet altijd op. Wie huurt, veel rijdt of net een huis wil kopen, merkt vaak meer dan het gemiddelde. En sommige prijsstijgingen komen niet in het mandje terecht, als een product kleiner of slechter wordt, telt dat maar deels mee. Het officiële getal is een goed begin, maar je eigen uitgaven van drie jaar geleden naast die van nu leggen is eerlijker.

Wat het betekent voor de trader en de belegger

Als spaarder en belegger

Cash is een gereedschap, geen bestemming. Houd genoeg aan om een paar tegenvallers op te vangen en een kans te pakken als die langskomt. Wat daarboven zit, hoort in bezit dat op de lange termijn met de geldhoeveelheid meebeweegt of er niet bij te drukken is, aandelen, iets tastbaars en een deel Bitcoin, afgestemd op je situatie. Leg niet alles tegelijk in, maar periodiek, zoals in DCA in crypto (DCA, elke maand een vast bedrag inleggen, wat de koers ook doet). En beoordeel je portefeuille op wat hij in koopkracht doet, niet op wat de app laat zien.

Als trader

Je account staat in euro's of in stablecoins (munten die de koers van de dollar of de euro volgen), en die zijn net zo goed onderhevig aan inflatie. Een jaar met 3 procent winst bij 3 procent inflatie is een jaar zonder winst. Dat is geen reden om meer risico te nemen, wel om eerlijk te rekenen. Een stablecoin geeft je geen bescherming tegen inflatie, alleen tegen de schommelingen van crypto. Zie stablecoins uitgelegd.

Onze kijk

Wat je deze week doet

1. Reken je spaarrente om naar reëel rendement. Rente min inflatie. Het CBS publiceert het inflatiecijfer elke maand.
2. Leg je loon ernaast. Hoeveel steeg je salaris de afgelopen drie jaar, en hoeveel de prijzen? Dat verschil is het gesprek dat je bij je volgende beoordeling wilt voeren.
3. Vergelijk je eigen uitgaven. Pak een maand van drie jaar geleden en een maand van nu, boodschappen, energie, vaste lasten. Dat is jouw inflatie.
4. Geef je overtollige cash een taak met een vast bedrag per maand in plaats van één grote beslissing. Kijk op de markt hoe crypto er nu voor staat, zodat je niet in een piek van euforie begint.
5. Lees de strategiebrieven. In de strategiebrieven koppelen we elke week het nieuws aan wat het met je geld doet.

Veelgestelde vragen

Waarom heet inflatie een verborgen belasting?

Omdat het net als een belasting koopkracht van jou naar een ander verschuift, maar zonder aanslag, tarief of stemming. Je bedrag blijft gelijk en je kunt er minder voor kopen. Wie schulden heeft, zoals de overheid, wint erbij, omdat de schuld in echte waarde kleiner wordt.

Wat is het verschil tussen nominaal en reëel?

Nominaal is het bedrag in euro's, reëel is wat je ermee kunt kopen. Een salaris dat 4 procent stijgt bij 5 procent inflatie is nominaal gestegen en reëel ongeveer 1 procent gedaald. Voor je vermogen en je loon telt het reële getal.

Beschermt een spaarrekening tegen inflatie?

Alleen als de rente hoger is dan de inflatie, en dat is in de meeste jaren van de afgelopen tijd niet zo geweest. Een spaarrekening is prima voor je buffer, omdat je er snel bij kunt en het bedrag niet schommelt. Voor vermogensopbouw over jaren verliest hij het meestal van de prijzen.

Is Bitcoin een bescherming tegen inflatie?

Op lange termijn is Bitcoin gemaakt om schaars te zijn, de hoeveelheid ligt vast. Op korte termijn schommelt het veel harder dan de inflatie; in 2022 stegen de prijzen en daalde Bitcoin fors. Zie het als een deel van je bezit dat niet bij te drukken is, niet als een spaarrekening met een hogere rente.

Eén mail per week over traden

Wat er die week in de markt gebeurde en wat ik eruit meenam. Geen aanbiedingen, en afmelden kan met één klik onderaan elke mail.

Aanmelden

Bedrijf

Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Zonder die klik komt je adres niet op de lijst.