Investeren

Bitcoin ETF of zelf bitcoin kopen, wat je eigenlijk bezit

Je wilt bitcoin in je portfolio, maar een wallet en een seed phrase (de reeks woorden waarmee je je wallet herstelt) voelen als gedoe. Een fonds via je gewone broker lijkt dan de nette oplossing. Het is ook een andere vorm van bezit.

Door Thomas Werkman · Swing Capital · 5M, Methode

Het korte antwoord, een bitcoin ETF is een beursgenoteerd fonds dat de bitcoin voor je vasthoudt; je bezit een aandeel in dat fonds en niet de munt zelf. Het koersrisico is vrijwel hetzelfde. Het verschil zit in bij wie het risico ligt, bij eigen bewaring ben jij verantwoordelijk, bij een ETF of een exchange is het een tegoed bij een partij.

Een bitcoin ETF is een beursgenoteerd fonds dat bitcoin voor je vasthoudt, zodat jij een aandeel in dat fonds bezit en niet de bitcoin zelf. Het koersrisico is vrijwel hetzelfde. Wat verschilt, wie de munten bewaart, wat het jaarlijks kost, wanneer je kunt verkopen en of je ooit bitcoin kunt opnemen.

Veel beleggers denken dat het niet uitmaakt hoe je bitcoin bezit, zolang de koers maar meeloopt. Dat klopt voor je grafiek, niet voor je risico. Eigen bewaring en een tegoed bij een partij zijn twee verschillende soorten risico. Het gaat er niet om welke beter is, maar welke je bewust kiest en waarom die bij je plan past.

Wat is een bitcoin ETF precies?

Een bitcoin ETF is een fonds dat bitcoin koopt en bewaart, en daar aandelen tegenover uitgeeft die op de beurs verhandeld worden. Jij koopt die aandelen via een broker, net als een aandeel in een gewoon bedrijf.

Het fonds laat de bitcoin meestal bewaren door een gespecialiseerde bewaarder. Jij ziet daar niets van. Je hebt geen wallet, geen adres en geen seed phrase. Je hebt een regel in je beleggingsrekening met een aantal stukken en een koers.

In de Verenigde Staten zijn fondsen die echte bitcoin aanhouden sinds januari 2024 toegestaan door de SEC. In Europa heet het vergelijkbare product vaak een ETP of ETN, een beursgenoteerd product dat ook gedekt kan zijn met echte bitcoin, maar juridisch anders in elkaar zit dan een fonds. Voor jou als belegger voelt het hetzelfde, maar lees bij een ETN altijd na wie de uitgever is en of het product fysiek gedekt is.

Kun je een bitcoin ETF kopen in Nederland?

De Amerikaanse bitcoin-ETF's kun je als particulier in Nederland meestal niet kopen, omdat ze geen Europees essentiële-informatiedocument hebben, dat de Europese PRIIPs-regels voor zulke producten verplicht stellen. Wat je wel kunt kopen, zijn in Europa genoteerde bitcoin-ETP's en -ETN's.

Welke producten je broker aanbiedt, verschilt per broker. Kijk bij een product naar drie dingen, of het fysiek gedekt is met bitcoin, wie de bewaarder is, en wat de jaarlijkse kosten zijn. Die informatie staat in het factsheet en het prospectus. Staat het er niet duidelijk in, dan is dat op zich al een antwoord.

Wat bezit je als je zelf bitcoin koopt?

Koop je zelf bitcoin, dan bezit je de munt zelf, maar alleen echt als je de sleutels zelf beheert. Laat je hem op een exchange staan, dan heb je een tegoed bij die exchange. Dat lijkt op een ETF meer dan de meeste mensen denken.

Er zijn dus eigenlijk drie vormen.

• Bitcoin ETF of ETP, je bezit een financieel product. Het risico zit bij de uitgever, de bewaarder en je broker.
• Bitcoin op een exchange, je hebt een vordering op de exchange. Het risico zit bij die ene partij. Hoe je die kiest, lees je in een crypto exchange kiezen.
• Bitcoin in eigen bewaring, je bezit de munt. Het risico zit bij jou, kwijtraken, fouten maken, of iemand die je seed phrase te pakken krijgt.

Geen van de drie is zonder risico. Je verplaatst het alleen. Bij eigen bewaring hangt veel af van hoe je het inricht, en daarover gaat crypto veilig bewaren.

Wat zijn de voor- en nadelen van een bitcoin ETF?

Het grootste voordeel van een bitcoin ETF is gemak, je belegt via een rekening die je al hebt. Het grootste nadeel is dat je nooit de munt zelf bezit en er elk jaar kosten van betaalt.

Voordelen

• Geen wallet, geen seed phrase, geen risico dat jij zelf een sleutel kwijtraakt.
• Het staat naast je andere beleggingen, in één overzicht.
• De structuur valt onder het toezicht op financiële producten.

Nadelen

• Je betaalt een jaarlijkse beheervergoeding, ook in jaren dat de koers niets doet.
• Je kunt alleen handelen als de beurs open is. Bitcoin zelf handelt dag en nacht, ook in het weekend.
• Je kunt de bitcoin niet opnemen, niet naar een wallet sturen en niet gebruiken in DeFi (financiële apps op de blockchain, zonder bank ertussen).
• Je bent afhankelijk van meerdere partijen tegelijk, uitgever, bewaarder en broker.

Wat kost het verschil over een lange periode?

Een paar tienden van een procent per jaar lijkt niets, maar het telt op over de jaren dat je aanhoudt. Eigen bewaring kost vooral eenmalig, aankoopkosten en eventueel een hardware wallet (een los apparaatje dat je sleutels offline bewaart).

Reken dit na met je eigen getallen. De echte kosten vind je in het factsheet van het product en in de tarieven van je exchange.

Wil je dit op jouw eigen portfolio toepassen?Plan een gesprek

Welke vorm past bij jouw plan?

De keuze volgt uit je plan, niet uit een voorkeur. Vraag je eerst af wat je met de bitcoin wilt doen, en hoe lang je hem wilt aanhouden.

1. Bepaal je rol, is bitcoin een vaste verdeling in een langetermijnportfolio, of wil je er ook iets mee doen, zoals verplaatsen of gebruiken in DeFi? Alleen dat laatste vraagt om de munt zelf.
2. Bepaal je verdeling, welk deel van je vermogen gaat naar bitcoin? Dat staat los van de vorm. Hoe je dat opzet, lees je in een crypto portfolio opbouwen.
3. Weeg je eigen discipline, kun je een seed phrase offline bewaren, nooit digitaal, en een back-up regelen die je familie ook kan vinden? Zo niet, dan is een gereguleerd product misschien eerlijker tegenover jezelf.
4. Kies je inlegmoment, leg vast wanneer en hoeveel je koopt, bijvoorbeeld maandelijks. Dat werkt bij beide vormen, zie DCA in crypto.
5. Schrijf je exit op, bij welke verdeling of welk moment neem je winst? Dat plan is bij een ETF net zo nodig als bij eigen bewaring.

Je kunt ook allebei doen. Een deel via een product op je beleggingsrekening, een deel in eigen bewaring. Dan spreid je niet alleen over markten, maar ook over soorten bewaarrisico. Houd het dan wel strikt gescheiden in je administratie, zodat je altijd weet welk deel waarvoor dient.

Waarom de vorm minder uitmaakt dan wat je ermee doet

De vraag ETF of zelf kopen voelt als de grote beslissing. In de praktijk gaat het zelden mis op de vorm. Het gaat mis op het gedrag eromheen, bijkopen omdat de koers hard stijgt, alles verkopen in een daling, geen idee hebben wanneer je winst neemt.

Dat is geen kennisprobleem. Het verschil tussen een ETP en een eigen wallet kun je in een middag leren. Wat lastiger is, een vaste verdeling aanhouden, volgens plan inleggen en je exitplan uitvoeren als het spannend wordt. Daar helpt meer lezen niet. Daar helpt een systeem dat vooraf vastligt, en iemand die meekijkt of je je eraan houdt.

Onze kijk