DeFi

Layer 2 op Ethereum, wat het is, en wat het risico verandert

Een transactie op Ethereum kost je soms meer dan de aankoop zelf. Op Arbitrum of Base kost dezelfde handeling een fractie. Dan lijkt de keuze makkelijk.

Door Thomas Werkman · Swing Capital · 5M, Methode

Het korte antwoord, een Ethereum layer 2 is een apart netwerk dat transacties buiten Ethereum verwerkt en ze gebundeld terugschrijft naar Ethereum, waardoor de kosten lager zijn. Die lagere kosten komen met extra aannames, je vertrouwt op de brug en op de partij die de bundels doorgeeft.

Een Ethereum layer 2 is een apart netwerk dat transacties buiten Ethereum verwerkt en ze gebundeld terugschrijft naar Ethereum. Daardoor zijn de kosten lager. Je vertrouwt daarbij wel op extra onderdelen, een bridge om geld over te zetten, een partij die transacties ordent, en code die kan worden aangepast. Die aannames verschillen per netwerk.

Veel mensen zien een layer 2 als gewoon goedkopere Ethereum, zonder nadelen. Dezelfde munten, dezelfde wallet, lagere kosten. Dat is maar de helft van het verhaal. Lagere kosten komen met extra aannames, en die bepalen wat er met je geld gebeurt als er iets misgaat. Het gaat er niet om of je een layer 2 gebruikt, maar of je weet welke aannames je accepteert.

Wat is een layer 2?

Een layer 2 is een netwerk bovenop een bestaande blockchain, de layer 1, dat transacties goedkoper en sneller verwerkt en voor zijn veiligheid deels op die layer 1 leunt.

Ethereum zelf is de layer 1. Het is veilig en breed gedragen, maar de ruimte per blok is beperkt. Is het druk, dan loopt de prijs voor een transactie op. Een layer 2 verwerkt duizenden transacties apart, en zet daar een samenvatting van op Ethereum. Zo deel je de kosten van één Ethereum-transactie met veel gebruikers tegelijk. Bekende voorbeelden zijn Arbitrum, Optimism en Base.

Wat is het verschil tussen layer 1 en layer 2?

Een layer 1 regelt zijn eigen veiligheid en consensus. Een layer 2 verwerkt transacties zelf, maar legt ze vast op de layer 1 en is voor een deel van zijn veiligheid van die layer 1 afhankelijk.

• Veiligheid, op Ethereum vertrouw je op het netwerk zelf. Op een layer 2 vertrouw je daarnaast op de code van de layer 2 en op wie die code mag aanpassen.
• Kosten, op een layer 2 zijn transacties meestal veel goedkoper, omdat de kosten gedeeld worden.
• Snelheid, transacties lijken op een layer 2 vrijwel direct bevestigd. De definitieve vastlegging op Ethereum volgt later.
• Toegang, je munten moeten eerst naar de layer 2, via een bridge of een exchange die het netwerk ondersteunt.

Er zijn twee hoofdsoorten. Optimistic rollups, zoals Arbitrum, Optimism en Base, gaan ervan uit dat transacties kloppen, tenzij iemand binnen een wachttijd bewijst dat het niet zo is. Zk-rollups leveren bij elke bundel een wiskundig bewijs mee dat de transacties kloppen. Dat verschil zie je vooral terug als je geld terug wilt naar Ethereum.

Waarom zijn fees op layer 2 lager?

Fees op een layer 2 zijn lager omdat veel transacties samen in één bundel naar Ethereum gaan, zodat iedereen maar een klein deel van die kosten betaalt.

Sinds de Dencun-upgrade van Ethereum in maart 2024 hebben layer 2's bovendien een aparte, goedkopere plek om hun data kwijt te kunnen. Daardoor daalden de kosten flink. Is Ethereum zelf heel druk, dan stijgen ze op een layer 2 ook, maar meestal blijft het een fractie.

Transactiekosten bewegen per uur mee met de drukte, dus kijk op het moment zelf.

Wil je dit op jouw eigen portfolio toepassen?Plan een gesprek

Is een bridge veilig?

Een bridge is een van de kwetsbaarste onderdelen in crypto. Het is een contract waarin munten vastliggen terwijl een kopie ervan op een ander netwerk rondgaat, en dat maakt het een aantrekkelijk doelwit.

Bij de hack op de Ronin-bridge in 2022 verdween in één keer ruim 600 miljoen dollar. Dat was geen layer 2 in de strikte zin, maar het laat zien waar het risico zit, een grote pot geld op één plek, afhankelijk van een klein aantal sleutels of een stuk code.

De officiële bridge van een rollup leunt meer op Ethereum zelf dan een losse bridge van een derde partij. Het nadeel, bij optimistic rollups duurt terughalen naar Ethereum via de officiële bridge ongeveer een week, vanwege die wachttijd. Snellere bridges lossen dat op door zelf geld voor te schieten, en voegen daarmee weer een partij toe die je vertrouwt.

Welke aannames accepteer je op een layer 2?

Op elke layer 2 accepteer je een paar aannames bovenop Ethereum. Weet welke, en weeg ze tegen het bedrag dat je er neerzet.

1. De sequencer, bij de meeste layer 2's ordent één partij de transacties. Valt die uit, dan staat het netwerk soms stil. Controleer of je dan zelf via Ethereum je geld kunt terughalen.
2. Aanpasbare code, kan een klein team de contracten direct aanpassen, of is er een wachttijd waarin gebruikers eerst kunnen vertrekken? Sites als L2BEAT zetten dit per netwerk op een rij.
3. De bridge, welke bridge gebruik je, wie beheert hem, en hoeveel ligt erin? Kies bij voorkeur de officiële route of een exchange die direct naar het netwerk uitbetaalt.
4. De munt zelf, USDC op een layer 2 kan native zijn, of een overbrugde versie. Dat zijn verschillende tokens met een ander risico. Lees stablecoins uitgelegd.
5. Je maximum, schrijf op welk deel van je portfolio op een layer 2 mag staan, en welk deel per netwerk. Wat je niet actief gebruikt, hoort in eigen bewaring, zie crypto veilig bewaren.

Controleer ook altijd het netwerk voor je iets verstuurt. Munten naar het goede adres op het verkeerde netwerk sturen, is een van de meest gemaakte en duurste fouten. Stuur bij een nieuwe route eerst een klein testbedrag.

Wanneer is een layer 2 logisch voor jou?

Een layer 2 is logisch als je regelmatig handelingen doet in DeFi, met bedragen waarbij de kosten op Ethereum een merkbaar deel van je inleg opeten. Houd je vooral aan voor de lange termijn, dan voegt het weinig toe.

Voor wie liquidity providet (munten in een pool zet waarmee anderen ruilen) of vaak ruilt, is een layer 2 vaak de enige manier waarop het rekensommetje klopt. Zie liquidity pools uitgelegd en wat is DeFi. Voor een vaste bitcoin- en ether-verdeling die je jaren aanhoudt, is eenvoud meestal belangrijker dan lage kosten.

Waarom het netwerk niet de beslissing is

De vraag Arbitrum of Base, Ethereum of layer 2 voelt technisch en belangrijk. Maar het meeste geld gaat niet verloren door de keuze van het netwerk. Het gaat verloren door geen maximum per plek, een onbekende bridge omdat die sneller was, of een verkeerd netwerk op een haastig moment.

Dat los je niet op met nog een uitleg over rollups. Dat los je op met een vaste werkwijze, waar welk deel van je vermogen staat, welke routes je gebruikt, en een checklist voor elke overstap. Met iemand die meekijkt of je die werkwijze aanhoudt, ook als het snel moet.

Onze kijk