DeFi

Wat is DeFi? Uitleg zonder jargon

DeFi klinkt als een aparte wereld met een eigen taal, maar het idee erachter is simpel, financiële diensten zonder de bank ertussen. Hier leggen we uit hoe dat in de praktijk werkt.

Door Christoff Lezaire · Swing Capital · 5M, Methode

Het korte antwoord, DeFi, decentralized finance, is de verzameling financiële toepassingen die zonder bank werken, lenen, ruilen en staken via smart contracts op een blockchain. De code voert de afspraken automatisch uit en is door iedereen te controleren. Er is wel geen partij die je compenseert bij een fout, en een hogere opbrengst verbergt vaak een hoger risico.

Wat DeFi in de kern is

DeFi staat voor decentralized finance, financiële diensten, lenen, sparen, ruilen, die niet via een bank of broker lopen, maar via code die op een blockchain draait (een openbaar grootboek dat door duizenden computers tegelijk wordt bijgehouden). In plaats van dat een bank jouw geld beheert en de regels bepaalt, regelt een programma dat automatisch, voor iedereen op dezelfde manier, zichtbaar en controleerbaar voor wie de code wil nalezen.

Het verschil met een gewone exchange (een handelsplatform dat je munten voor je bewaart) is dat je bij DeFi zelf de controle over je munten houdt, ze staan in jouw eigen wallet (de app of het apparaat waarmee je je munten beheert), en je verbindt die wallet tijdelijk met een applicatie om iets te doen, in plaats van je geld naar een bedrijf over te maken dat het vervolgens namens jou beheert. Dat is meteen ook waar de verantwoordelijkheid verschuift, bij een bank kun je bij een fout aankloppen bij een klantenservice, bij DeFi ben jij zelf verantwoordelijk voor je eigen sleutels en voor wat je goedkeurt.

Wat een smart contract doet

Een smart contract is een stuk code dat automatisch een afspraak uitvoert zodra aan de voorwaarden is voldaan, zonder dat er een mens tussen zit die het moet goedkeuren. Stort jij bijvoorbeeld munten in een leenplatform, dan regelt het smart contract zelf dat iemand anders die kan lenen tegen onderpand, en dat jij daar iets voor terugkrijgt. Geen loketmedewerker, geen aanvraagformulier, de code is de afspraak, en dezelfde code behandelt iedereen die ermee interacteert op precies dezelfde manier, ongeacht wie je bent of hoeveel je inlegt.

Aan het gebruik van een smart contract hangt meestal transactiekosten (“gas fee”) vast, die je betaalt aan het netwerk waarop het draait, niet aan het protocol zelf. Die kosten schommelen met hoe druk een netwerk op dat moment wordt gebruikt, op een rustig moment kan een transactie een fractie van een euro kosten, op een druk moment aanzienlijk meer. Het is de moeite waard om dat te checken voor je een transactie bevestigt, vooral bij kleinere bedragen waarbij de kosten verhoudingsgewijs zwaar kunnen wegen.

Wat je er zoal mee kunt

• Ruilen (swappen). Eén munt direct omwisselen voor een andere, via een gedecentraliseerde beurs in plaats van een centrale exchange.
• Lenen en uitlenen. Munten uitlenen aan een protocol in ruil voor een vergoeding, of zelf lenen tegen onderpand zonder dat er een kredietcheck aan te pas komt.
• Staken. Munten vastzetten om een netwerk te ondersteunen; zie staking uitgelegd voor hoe dat precies werkt.
• Liquiditeit verschaffen. Munten inbrengen in een pool waarmee anderen kunnen ruilen, in ruil voor een deel van de kosten die ruilers betalen.

Elke van deze toepassingen draait op zijn eigen smart contract, en elk smart contract kent zijn eigen risico. Meer functies in één protocol betekent doorgaans meer code, en meer code betekent meer plekken waar iets fout kan gaan.

Wil je weten of DeFi in jouw portefeuille past?Plan een gesprek

De toepassingen naast elkaar

Twee van deze toepassingen hebben een eigen artikel, hoe een liquidity pool werkt en impermanent loss met een rekenvoorbeeld. Wie wil weten waarom veel DeFi op Ethereum via een tweede laag loopt, leest Ethereum layer 2 uitgelegd.

Waarom een hogere opbrengst vaak een hoger risico verbergt

Binnen DeFi zie je regelmatig protocollen die een veel hogere opbrengst bieden dan de rest van de markt. Die extra opbrengst komt niet uit het niets, hij is meestal de vergoeding voor een extra risico dat je erbij neemt, bijvoorbeeld een nieuwer en minder geteste smart contract, een munt die zelf sterk in waarde kan schommelen, of een constructie die afhankelijk is van steeds nieuwe deelnemers om vol te blijven houden. Een hoge opbrengst is geen bewijs dat een protocol beter werkt; het is vaker een signaal om extra goed te onderzoeken waar die opbrengst precies vandaan komt.

Het risico van een smart contract

Een smart contract is zo goed als de code waarop het draait. Bevat die code een fout, dan kan die fout worden misbruikt om munten uit het protocol te halen, ook bij projecten die er professioneel uitzien en al langer bestaan. Dit heet smart contract-risico, het risico dat niet de markt, maar de code zelf de bron van verlies is, los van of de onderliggende munten in waarde stijgen of dalen.

Een audit, een controle van de code door een gespecialiseerd bedrijf, verkleint dat risico, maar sluit het niet uit. Ook gecontroleerde code is in het verleden gehackt, soms via een combinatie van kleinere kwetsbaarheden die elk apart onschuldig leken. Hoe langer een protocol al draait zonder incident en hoe meer geld erin zit dat door anderen wordt vertrouwd, hoe meer dat zegt, zekerheid geeft dat niet.

Hoe je voorzichtig kunt beginnen

Begin klein en met een bekend, langer bestaand protocol (de vijf vragen die je vooraf stelt, staan in DeFi-risico inschatten) in plaats van met het nieuwste platform met de hoogste beloofde opbrengst. Lees vooraf hoe je geld eruit haalt, niet alleen hoe je erin komt, sommige protocollen maken instappen makkelijker dan uitstappen. En houd de basis van veilig bewaren op orde, gebruik een aparte wallet voor DeFi-experimenten (en een hardware wallet voor wat je lang vasthoudt), niet de wallet waar je grootste bezit in staat, en controleer altijd welke rechten (approvals) je een applicatie geeft, dat is precies de plek waar veel oplichting rond wallets aangrijpt.

Sommige altcoins die je tegenkomt zijn zelf onderdeel van zo’n DeFi-protocol; bekijk in dat geval ook de tokenomics van die munt naast het risico van het protocol zelf, want beide tellen mee in wat je eigenlijk koopt.

Neem ook de tijd om een applicatie eerst met een klein bedrag te testen voor je er een groter bedrag in zet. Een kleine testtransactie kost weinig, maar laat je wel zien of alles werkt zoals verwacht, van de wallet-verbinding tot het moment waarop je geld weer terugkrijgt.

Het is ook verstandig om de reputatie van een protocol na te gaan voor je instapt, hoe lang draait het al, is er een openbare audit geweest, en hoe reageert het team wanneer er ergens iets misgaat. Geen van die signalen sluit problemen uit, maar samen geven ze een beter beeld dan alleen de opbrengst die op de website wordt getoond, en dat beeld verandert soms fors zodra je iets verder kijkt dan de eerste indruk en de reacties van het team op eerdere problemen erbij pakt.

DeFi is geen kortere weg naar rendement. Het is een andere manier om dezelfde financiële handelingen te doen, met een ander soort risico dan een bank of exchange, en met de verantwoordelijkheid die daarbij hoort volledig bij jezelf, van je eigen sleutels tot elke goedkeuring die je geeft.

Onze kijk